शुक्रवार, 12 एप्रिल 2024
  1. धर्म
  2. हिंदू
  3. हिंदू धर्माविषयी
Written By
Last Updated : बुधवार, 20 सप्टेंबर 2023 (07:02 IST)

Rishi Panchami Katha Marathi ऋषि पंचमी पौराणिक आणि प्रामाणिक कथा

Rishi Panchami Katha Marathi एकदा राजा सीताश्व धर्माचा अर्थ जाणून घेण्याच्या इच्छेने ब्रह्मदेवांकडे गेला आणि त्यांच्या चरणी मस्तक टेकवून म्हणाला - हे आदिदेव ! तुम्ही सर्व धर्मांचे प्रवर्तक आणि गूढ धर्मांचे जाणता आहात.
 
आपल्या श्रीमुखातून धर्माची चर्चा ऐकून मनाला आत्मिक शांती मिळते. भगवंताच्या चरणकमळावर प्रेम वाढते. तसे तुम्ही मला वेगवेगळ्या प्रकारच्या उपवासांबद्दल सूचना दिल्या आहेत. आता मला तुझ्या मुखातून ते महान व्रत ऐकायचे आहे, ज्याचे पालन केल्याने प्राणिमात्रांची सर्व पापे नष्ट होतात.
 
राजाचे म्हणणे ऐकून ब्रह्मदेव म्हणाले - तुझा प्रश्न खूप चांगला आहे आणि धर्माबद्दल प्रेम वाढवणारा आहे. मी तुम्हाला सर्व पापांचा नाश करणाऱ्या सर्वोत्तम व्रताबद्दल सांगतो. हे व्रत ऋषी पंचमी म्हणून ओळखले जाते. हे व्रत करणार्‍या व्यक्तीची सर्व पापांपासून मुक्ती होते.
 
ऋषी पंचमीची कथा
विदर्भात उत्तंक नावाचा एक सद्गुणी ब्राह्मण राहत होता. त्यांची पत्नी अतिशय भक्त होती, तिचे नाव सुशीला होते. त्या ब्राह्मणाला एक मुलगा आणि एक मुलगी अशी दोन मुले होती. जेव्हा ती लग्नासाठी पात्र ठरली तेव्हा त्याने मुलीचा विवाह समान वंशाच्या वराशी केला. दैवयोगाने काही दिवसांनी ती विधवा झाली. दु:खी ब्राह्मण जोडपे आपल्या मुलीसह गंगेच्या तीरावर एका झोपडीत राहू लागले.
 
एके दिवशी ब्राह्मण कन्या झोपली असताना तिचे शरीर कीटकांनी भरले. मुलीने सर्व काही आईला सांगितले. आईने नवऱ्याला सगळा प्रकार सांगितला आणि विचारले – प्राणनाथ! माझ्या साध्वी कन्येची ही गती होण्यामागील कारण काय?
 
समाधीद्वारे ही घटना जाणून घेतल्यानंतर उत्तंक म्हणाले - ही मुलगी पूर्वीच्या जन्मातही ब्राह्मण होती. मासिक पाळी येताच तिने भांड्यांना हात लावला होता. या जन्मातही त्यांनी लोकांच्या आग्रहाला न जुमानता ऋषीपंचमीचे व्रत पाळले नाही. त्यामुळे तिच्या शरीरात किडे पडले आहेत.

मासिक पाळी येणारी स्त्री पहिल्या दिवशी चांडालिनी, दुसऱ्या दिवशी ब्रह्मघातिनी आणि तिसऱ्या दिवशी धोबीणीसारखी अपवित्र असते असे धर्मग्रंथ मानतात. चौथ्या दिवशी स्नान करून ती शुद्ध होते. तरीही तिने शुद्ध मनाने ऋषीपंचमीचे व्रत पाळल्यास तिचे सर्व दु:ख दूर होतील आणि पुढील जन्मात सौभाग्य प्राप्त होईल.
 
वडिलांच्या परवानगीने मुलीने व्रत पाळले आणि विधीनुसार ऋषीपंचमीची पूजा केली. व्रताच्या प्रभावामुळे ती सर्व दुःखांपासून मुक्त झाली. पुढच्या आयुष्यात तिला सौभाग्याबरोबरच अमर्याद आनंद मिळाला.