ऋषी पंचमी : सप्तऋषि किती आहेत, जाणून घेऊ या जे आपणांस माहीत नसेल..

भविष्यात -

1 अष्टम सावर्णिक मन्वंतरात -  गालव, दीप्तिमान, परशुराम, अश्वत्थामा, कृप, ऋष्यश्रृंग आणि व्यास.

2 नवम दक्षसावर्णि मन्वंतरात - मेधातिथि, वसू, सत्य, ज्योतिष्मान, द्युतिमान, सबण आणि भव्य.

3 दशम ब्रह्मसावर्णि मन्वंतरात - तपोमूर्ती, हविष्मान, सुकृत, सत्य, नाभाग, अप्रतिमौजा आणि सत्यकेतु.

4 एकादश धर्मसावर्णि मन्वंतरात - वपुष्मान्, घृणि, आरुणि, नि:स्वर, हविष्मान्, अनघ आणि अग्नितेजा.

5 द्वादश रुद्रसावर्णि मन्वंतरात - तपोद्युति, तपस्वी, सुतपा, तपोमूर्ती, तपोनिधी, तपोरति आणि तपोधृति.

6 त्रयोदशा देवसावर्णि मन्वंतरात - धृतिमान, अव्यय, तत्वदर्शी, निरुत्सुक, निर्मोह, सुतपा आणि निष्प्रकम्प.

7 चतुर्दश इंद्रसावर्णि मन्वंतरात - अग्नीध्र, अग्नी, बाहु, शूची, युक्त, मगध, शुक्र आणि अजित. 

या ऋषींमधून काही ऋषी कल्पांत -चिरंजीवी, मुक्तात्मा आणि दिव्यदेहधारी असे.

'शतपथ' ब्राह्मणानुसार

1. गौतम 2. भारद्वाज 3. विश्वामित्र 4. जमदग्नी 5. वसिष्ठ 6. कश्यप आणि 7. अत्रि.

'महाभारतानुसार’

1. मरीचि 2. अत्री 3. अंगिरा 4. पुलह 5. क्रतु 6. पुलस्त्य आणि 7. वशिष्ठ सप्तर्षी मानले जाते.

महाभारतात राजधर्म आणि धर्माच्या प्राचीन आचार्यांची नावे खालील प्रकारे आहेत - बृहस्पती, विशालाक्ष (शिव), शुक्र, सहस्राक्ष, महेंद्र, प्राचेतस मनू, भारद्वाज आणि गौरशिरस मुनी.

कौटिल्याच्या अर्थशास्त्रात यांची यादी या प्रकारे आहे - मनू, बृहस्पती, उशनस (शुक्र), भारद्वाज, विशालाक्ष (शिव), पराशर, पिशुन, कौणपदंत, वातव्याधी आणि बहुदंती पुत्र.

वैवस्वत मन्वंतरात वशिष्ठ ऋषी झाले. त्या मन्वंतरात त्यांना ब्रह्मर्षीची पदवी मिळाली. वशिष्ठाने गृहस्थाश्रम सांभाळताना ब्रह्माजींच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी सृष्टी वर्धन, संरक्षण, यज्ञ इत्यादीने जगाला दिशा दिली.