संबंधित माहिती
- भारतीय संस्कृतीत आणि परंपरेत लोक गर्भनाळ फेकून देत नाहीत, परंपरा काय आहे ते जाणून घ्या
- प्रदोषचा उपवास करतांना कोणते नियम पाळावे? उपवास सोडण्याची पद्धत
- सूर्यदेवाची कृपा मिळवण्यासाठी रविवारी या गोष्टी करणे टाळले पाहिजे
- केळवण म्हणजे काय? लग्न आणि मुंजीपूर्वी ही परंपरा का पाळली जाते, जाणून घ्या
- महाराष्ट्र सांस्कृतिक कार्य विभाग ६ जुलै रोजी त्र्यंबकेश्वर मंदिरात सोमनाथ स्वाभिमान पर्व आयोजित करणार
अजूनही हे प्रमुख पारंपरिक उपाय बाळाला वाईट नजरेपासून वाचवण्यासाठी केले जातात
भारतीय संस्कृती आणि परंपरांमध्ये नवजात बाळाला वाईट नजरेपासून (दृष्ट लागण्यापासून) वाचवण्यासाठी अनेक पिढ्यांपासून काही पारंपरिक उपाय केले जातात. या उपायांमागे बाळाचे नकारात्मक ऊर्जेपासून रक्षण करणे हा मुख्य हेतू असतो. तसेच बाळाला वाईट नजरेपासून वाचवण्यासाठी केले जाणारे प्रमुख पारंपरिक उपाय बद्दल आज आपण जाणून घेणार आहोत.
काळा टीका किंवा काजळ लावणे (सर्वाधिक प्रचलित)
बाळाच्या कपाळावर एका बाजूला, कानामागे किंवा तळपायाला काजळाचा छोटा टिपका (काळा टीका) लावला जातो.
यामागील श्रद्धा: असे मानले जाते की, जेव्हा कोणी बाळाकडे कौतुकाने किंवा टक लावून पाहते, तेव्हा या काळ्या टिपक्यामुळे त्यांची पहिली नजर विचलित होते आणि बाळाला दृष्ट लागत नाही.
काळा धागा किंवा ताईत
बाळाच्या जन्मानंतर काही दिवसांनी त्याच्या हातामध्ये, पायात किंवा कमरेला काळा धागा बांधला जातो. काही ठिकाणी चांदीच्या ताईतामध्ये (ज्यात काही वेळा बाळाची सुकलेली नाळ किंवा पवित्र भस्म असते) काळ्या धाग्यात ओवून तो बाळाला बांधला जातो.
यामागील श्रद्धा: काळा रंग हा नकारात्मक ऊर्जा शोषून घेतो, ज्यामुळे बाळाचे वाईट शक्तींपासून रक्षण होते अशी धार्मिक धारणा आहे.
मीठ, मोहरी आणि सुक्या लाल मिरच्यांनी दृष्ट काढणे
घरातले ज्येष्ठ नागरिक (उदा. आजी) बाळावरून मीठ, मोहरी (राई) आणि ३ किंवा ५ सुक्या लाल मिरच्या ओवाळतात (उतरवतात). त्यानंतर हे साहित्य शेकोटीत किंवा गॅसवर जाळले जाते.
यामागील श्रद्धा: जर मिरच्या जळताना ठसका आला नाही, तर बाळाला तीव्र दृष्ट लागली आहे असे मानले जाते. हे साहित्य जळाल्याने ती नकारात्मक ऊर्जा नष्ट होते अशी समजूत आहे.
पाण्याच्या तांब्याने दृष्ट काढणे
एका तांब्यात पाणी घेऊन त्यात थोडी कुंकू आणि कोळसा किंवा कापूस टाकून ते बाळावरून तीन वेळा उतरवले जाते आणि घराबाहेर किंवा चौकटीबाहेर टाकले जाते.
या उपायांमागील व्यावहारिक दृष्टिकोन
पारंपरिक उपायांच्या सोबतीने वैज्ञानिक दृष्टिकोन ठेवणेही गरजेचे आहे:
थेट संपर्क टाळणे: जुन्या काळात 'दृष्ट लागणे' या संकल्पनेचा वापर बऱ्याचदा बाळाला संसर्गापासून वाचवण्यासाठी केला जायचा. अनेक लोक बाळाला पाहायला आल्यास त्याला जंतू संसर्ग होऊ शकतो, म्हणून बाळाला लोकांच्या जास्त संपर्कात आणणे टाळले जायचे.
त्वचेची काळजी: बाळाच्या नाजूक त्वचेवर काजळ किंवा इतर कोणतीही गोष्ट लावताना ती रासायनिक नसून घरगुती किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार सुरक्षित असल्याची खात्री करून घ्यावी.
हे उपाय आपल्या परंपरेचा आणि संस्कृतीचा भाग आहे, ज्यामुळे कुटुंबाला एक मानसिक समाधान मिळते. मात्र, बाळ सतत रडत असेल किंवा त्याला त्रास होत असेल, तर सर्वात आधी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
