सीएनजीमध्ये इथेनॉल मिश्रण: तुमच्या वाहनासाठी वरदान की हानिकारक ? सत्य जाणून घ्या!

Download

BY: वेबदुनिया न्यूज टीम

Publish: Wed, 1 Jul 2026 (17:59 IST) Updated: Wed, 1 Jul 2026 (18:13 IST)

"तुमच्या सीएनजी कारचे मायलेज कमी होणार आहे का? सरकार आता सीएनजीमध्ये इथेनॉल मिसळण्याची तयारी करत आहे! पण यामुळे तुमच्या खिशाची बचत होईल की तुमच्या इंजिनचे आतून नुकसान होईल? चला, या मोठ्या बदलामागील संपूर्ण सत्य आणि तज्ज्ञांचे संशोधन काय सांगते ते जाणून घेऊया."

सीएनजी वाहनांवर इथेनॉलचा काय परिणाम होईल? सीएनजी मिश्रण फायदेशीर आहे की हानिकारक?

भारतीय वाहन क्षेत्रात एक मोठा बदल होणार आहे. पेट्रोलमध्ये 20% इथेनॉल (E20) मिसळण्याच्या यशानंतर, सरकार आता सीएनजीमध्ये इथेनॉल मिसळण्यावर वेगाने काम करत आहे. देशातील आघाडीच्या गॅस कंपन्या आणि संशोधन संस्था यावर सातत्याने चाचण्या घेत आहेत.

पण एका सामान्य वाहन मालकाच्या मनात सर्वात मोठा प्रश्न असतो: "सीएनजीमध्ये इथेनॉल मिसळल्याने माझ्या वाहनाच्या इंजिनचे नुकसान होईल का? मला त्याचा फायदा होईल की नुकसान?" चला, वाहन तज्ञ आणि वैज्ञानिक अहवालांच्या आधारे हे सोप्या भाषेत समजून घेऊया.

1. सीएनजी ब्लेंडिंग म्हणजे काय?

कॉम्प्रेस्ड नॅचरल गॅस (सीएनजी) मध्ये सामान्यतः प्रामुख्याने मिथेन (CH4) असतो. सीएनजी ब्लेंडिंग अंतर्गत, त्यात बायो-इथेनॉल किंवा हायड्रोजनसारखे वायू ठराविक प्रमाणात मिसळले जातात. सुरुवातीच्या टप्प्यात, हे प्रमाण 5% ते 10% पर्यंत मिसळण्याची योजना आहे. याचा मुख्य उद्देश महागड्या गॅस आयातीत घट करणे आणि पर्यावरण स्वच्छ ठेवणे हा आहे.

2. सीएनजी वाहनांवर इथेनॉलचा काय परिणाम होईल?  

तज्ञांच्या मते, सीएनजीमध्ये इथेनॉल मिसळण्याचा परिणाम पेट्रोलपेक्षा थोडा वेगळा असेल.

• इंजिनची कार्यक्षमता: इथेनॉलचा ऑक्टेन नंबर खूप जास्त असतो. सीएनजीमध्ये योग्य प्रमाणात मिसळल्यास, ते इंजिनची ज्वलन कार्यक्षमता सुधारू शकते.

• भागांवर होणारा परिणाम (गंजणे): इथेनॉलमध्ये ओलावा शोषून घेण्याचा गुणधर्म असतो. जर मिश्रणाचे प्रमाण निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त झाले, तर त्यामुळे जुन्या सीएनजी किट्स आणि इंजिन पाईप्समध्ये गंज चढू शकतो. तथापि, सध्याची बीएस6 (BS6) आणि आगामी नवीन वाहने ही गोष्ट लक्षात घेऊनच डिझाइन केली जात आहेत.

3. सीएनजी मिश्रणाचे फायदे  

या नवीन तंत्रज्ञानामुळे देशाला आणि सर्वसामान्य जनतेला महत्त्वपूर्ण फायदे मिळण्याची अपेक्षा आहे:

* किमती कमी होऊ शकतात

भारत आपल्या नैसर्गिक वायूच्या गरजेपैकी निम्म्याहून अधिक वायू आयात करतो. सीएनजीमध्ये स्थानिक पातळीवर उत्पादित इथेनॉल मिसळल्याने गॅसची किंमत कमी होईल, ज्यामुळे भविष्यात त्यात घट किंवा स्थिरता येऊ शकते.

* पर्यावरणासाठी अत्यंत फायदेशीर

सीएनजी आधीच एक स्वच्छ इंधन आहे, परंतु इथेनॉल मिश्रणामुळे त्याचे कार्बन उत्सर्जन आणखी कमी होईल. शहरांमधील वाढत्या प्रदूषणाचा सामना करण्यासाठी हे एक महत्त्वपूर्ण बदल घडवणारे ठरेल.

* इंजिनच्या कार्यक्षमतेत सुधारणा

इंधनाचे योग्य प्रमाणात मिश्रण केल्याने इंजिन अधिक कार्यक्षमतेने जळते, ज्यामुळे वाहनाचा पिकअप किंचित सुधारू शकतो.

4. सीएनजी मिश्रणाचे तोटे आणि आव्हाने

प्रत्येक नाण्याला दोन बाजू असतात. या तंत्रज्ञानामध्येही काही आव्हाने आहेत:

* मायलेजमध्ये किंचित घट होण्याची शक्यता

इथेनॉलची ऊर्जा घनता शुद्ध सीएनजीपेक्षा किंचित कमी असते. याचा अर्थ असा की, मिश्रित सीएनजीमुळे तुमच्या वाहनाचे मायलेज 3% ते 5% ने कमी होऊ शकते.

* जुन्या वाहनांसाठी आव्हान

ज्यांनी जुने आणि स्वस्त आफ्टरमार्केट सीएनजी किट्स बसवले आहेत, त्यांना काही समस्यांना सामोरे जावे लागू शकते. इथेनॉलमुळे जुने रबर सील्स आणि पाईप्स लवकर खराब होऊ शकतात.

तुम्हाला काळजी करण्याची गरज आहे का?

काळजी करू नका! ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडिया (ARAI) आणि आयआयटी (IITs) सारख्या प्रमुख संस्था या मिश्रणाची कसून चाचणी करत आहेत. सध्याच्या सीएनजी इंजिनला कोणताही धोका पोहोचू नये, याची खात्री करण्यासाठी सरकार केवळ पुरेसे मिश्रण (बहुधा 5%) करेल.

सल्ला: जर तुम्ही भविष्यात नवीन सीएनजी कार खरेदी करण्याचा विचार करत असाल, तर नेहमी कंपनी-फिटेड सीएनजीला प्राधान्य द्या, कारण या गाड्या भविष्यातील इंधन बदलांना तोंड देण्यासाठी आधीच अपग्रेड केलेल्या असतात.

तुम्हाला काय वाटते? सीएनजीमध्ये इथेनॉल मिसळण्याचा निर्णय योग्य आहे का? कृपया खाली कमेंट्समध्ये आपले मत सांगा!

Edited By - Priya Dixit