1. लाईफस्टाईल
  2. आरोग्य
  3. आरोग्य लेख
  4. what to eat during fasting
Published By धनश्री नाईक
Last Modified: Monday, 5 October 2026 (15:23 IST)

उपवासात काय खावे आणि काय टाळावे? फराळाच्या पदार्थांबाबत महत्त्वाच्या टिप्स

उपवासात काय खावे आणि काय टाळावे? फराळाच्या पदार्थांबाबत महत्त्वाच्या टिप्स Download
Published By: धनश्री नाईक
Updated: Mon, 5 Oct 2026 (15:29 IST)
google-news
उपवास करताना शरीराला ऊर्जा मिळणे आणि पचनसंस्था निरोगी राहणे खूप महत्त्वाचे असते. उपवासाच्या काळात काय खावे, काय खाणे टाळावे आणि फराळाबाबतच्या महत्त्वाच्या टिप्स आज आपण पाहणार आहोत.

उपवासात काय खावे?

फळे व सुकामेवा : सफरचंद, केळी, पपई, डाळिंब, बदाम, अक्रोड, मखाणे आणि खजूर
धान्य व पिठे : भगरी (वरीचे तांदूळ), राजगिरा, शिंगाड्याचे पीठ, कुट्टूचे पीठ आणि साबुदाणा (मर्यादित)
दुग्धजन्य पदार्थ : दूध, दही, ताक, तूप आणि शहाळ्याचे पाणी
भाज्या व कंदमुळे : उकडलेले बटाटे, रताळे, काकडी, भोपळा आणि अरबी (घोल)
इतर : जिरे, सेंधव मीठ (काळे/खडे मीठ), हिरवी मिरची, कोथिंबीर आणि शेंगदाणे

उपवासात काय टाळावे?

धान्य व डाळी: गहू, तांदूळ, मैदा, बेसनाचे पीठ, ज्वारी, बाजरी आणि सर्व प्रकारच्या डाळी.
मीठ व मसाले: नेहमीचे पांढरे मीठ, हळद, मोहरी, गरम मसाला, हिंग आणि लाल तिखट.
भाज्या: कांदा, लसूण, वांगी, टोमॅटो (काही ठिकाणी वापरत नाहीत) आणि इतर नेहमीच्या पालेभाज्या.
प्रक्रिया केलेले पदार्थ: बाजारात मिळणारे तेलकट तळलेले चिप्स, पॅकबंद फराळी नमकीन आणि जास्त साखरेचे पदार्थ.

फराळाच्या पदार्थांबाबत महत्त्वाच्या टिप्स

तळलेले पदार्थ मर्यादित ठेवा: साबुदाणा वडे किंवा बटाट्याचे वेफर्स जास्त तळल्यामुळे पित्त आणि अपचनाचा त्रास होतो. त्याऐवजी साबुदाणा खिचडी, भगरीचा भात किंवा शिंगाड्याच्या पिठाचे धिरडे बनवा.
सेंधव मिठाचा वापर करा: उपवासाच्या अन्नात साध्या मिठाऐवजी सेंधव मीठ वापरा, जे आरोग्यासाठी उत्तम आणि पचनास हलके असते.
भरपूर पाणी प्या: उपवासादरम्यान डिहायड्रेशन टाळण्यासाठी दिवसभरात पुरेसे पाणी, ताक, लिंबू पाणी किंवा शहाळ्याचे पाणी प्या.
गोड पदार्थांमध्ये साखरेऐवजी गूळ: खीर किंवा हलवा बनवताना रिफाइंड साखरेऐवजी गूळ किंवा खजूर वापरणे जास्त फायदेशीर ठरते.
मखाणे आणि सुकामेवा: भूक लागल्यास तिखट-मीठ लावून तळलेल्या पदार्थांऐवजी तुपावर परतलेले मखाणे किंवा सुकामेवा खाणे उत्तम.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
पुढील लेख
बदलते हवामान आणि कोरड्या त्वचेपासून सुटका मिळवण्यासाठी ५ सोपे घरगुती उपाय

Pitru Paksha 2026: पूर्वजांप्रती कृतज्ञता व त्यांना तृप्त करण्यासाठी पितृपक्षात श्राद्धातील प्रसादाची थाळी

Pitru Paksha 2026: पूर्वजांप्रती कृतज्ञता व त्यांना तृप्त करण्यासाठी पितृपक्षात श्राद्धातील प्रसादाची थाळीपितृपक्षाच्या (श्राद्धाच्या) महाप्रसादाचे ताट हे अत्यंत सात्विक, पारंपरिक आणि कांदा-लसूण विरहित असते. पूर्वजांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी आणि त्यांना तृप्त करण्यासाठी या ताटात ठराविक पारंपरिक पदार्थांचा समावेश केला जातो. महाराष्ट्रीयन पितृपक्ष महाप्रसादाच्या ताटातील प्रमुख पदार्थ जाणून घ्या...

Pitru Paksha 2026: पितृपक्षात या ३ वस्तू घरी आणा; पितर प्रसन्न होतील

Pitru Paksha 2026: पितृपक्षात या ३ वस्तू घरी आणा; पितर प्रसन्न होतीलपितृपक्षात पूर्वजांना प्रसन्न करण्यासाठी, तुम्ही काही विशिष्ट वस्तू घरी आणल्या पाहिजेत. असे मानले जाते की या वस्तू घरी आणल्याने पूर्वजांकडून समाधान आणि आशीर्वाद मिळतात.

Garud Puran स्त्रिया 'श्राद्ध', 'तर्पण' किंवा 'पिंडदान' करू शकतात का? गरुड पुराणातील माहिती जाणून घ्या

Garud Puran स्त्रिया 'श्राद्ध', 'तर्पण' किंवा 'पिंडदान' करू शकतात का? गरुड पुराणातील माहिती जाणून घ्यापूर्वजांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी श्राद्ध, तर्पण आणि पिंडदान या विधींना गरुड पुराणात विशेष महत्त्व दिले आहे. सामान्यतः असे दिसून येते की, पूर्वजांच्या निमित्ताने केले जाणारे हे विधी कुटुंबातील पुरुष सदस्यांकडूनच केले जातात. त्यामुळे, स्त्रिया श्राद्ध किंवा पिंडदान करू शकत नाहीत, असा एक समज रूढ झाला आहे. मात्र धार्मिक ग्रंथांमध्ये विशिष्ट परिस्थितीनुसार याबाबतीत विविध नियम सांगितले आहेत.

पितृपक्षात जुळून येणार 'लक्ष्मी-नारायण राजयोग'; ४ राशींवर होणार धनवर्षाव

पितृपक्षात जुळून येणार 'लक्ष्मी-नारायण राजयोग'; ४ राशींवर होणार धनवर्षावपितृपक्ष २०२६ राशीभविष्य: पितृपक्ष २७ सप्टेंबरला सुरू होऊन १० ऑक्टोबरला संपणार आहे. ज्योतिषशास्त्रानुसार, या वर्षीचा पितृपक्ष अत्यंत शुभ मानला जात आहे. हा काळ सुरू होण्यापूर्वीच, शुक्र ग्रह स्वतःच्या राशीत, म्हणजेच तूळ राशीत प्रवेश करेल, जिथे बुद्धीचा कारक ग्रह 'बुध' आधीच विराजमान आहे. तूळ राशीतील शुक्र आणि बुध यांच्या या भव्य युतीमुळे 'लक्ष्मी-नारायण राजयोग' निर्माण होईल.

Pitru Paksha 2026 पितृ पक्ष कधीपासून सुरू? श्राद्ध तारखांचे संपूर्ण वेळापत्रक

Pitru Paksha 2026 पितृ पक्ष कधीपासून सुरू? श्राद्ध तारखांचे संपूर्ण वेळापत्रकपितृपक्ष श्राद्ध तिथी २०२६ पौर्णिमा श्राद्ध: २६ सप्टेंबर २०२६ प्रतिपदा श्राद्ध: २७ सप्टेंबर २०२६ द्वितीया श्राद्ध: २८ सप्टेंबर २०२६ तृतीया श्राद्ध: २९ सप्टेंबर २०२६ चतुर्थी / पंचमी श्राद्ध: ३० सप्टेंबर २०२६ षष्ठी श्राद्ध: १ ऑक्टोबर २०२६ सप्तमी श्राद्ध: २ ऑक्टोबर २०२६ अष्टमी श्राद्ध: ३ ऑक्टोबर २०२६ नवमी श्राद्ध (अविधवा नवमी): ४ ऑक्टोबर २०२६ (पती हयात असताना मृत पावलेल्या स्त्रियांचे/सौभाग्यवतींचे श्राद्ध) दशमी श्राद्ध: ५ ऑक्टोबर २०२६ एकादशी श्राद्ध: ६ ऑक्टोबर २०२६ द्वादशी श्राद्ध (संन्यासी श्राद्ध): ७ ऑक्टोबर २०२६ (संन्यास घेतलेल्या किंवा यतींचे श्राद्ध) मघा श्राद्ध: ७ ऑक्टोबर २०२६ त्रयोदशी श्राद्ध: ८ ऑक्टोबर २०२६ (लहान मुलांचे श्राद्ध) चतुर्दशी श्राद्ध (घातचतुर्दशी / शस्त्र-अपघात श्राद्ध): ९ ऑक्टोबर २०२६ (अपघात, शस्त्र, विष किंवा विषम परिस्थितीत मृत पावलेल्यांचे श्राद्ध) सर्वपित्री अमावस्या (अज्ञात तिथी / सर्व पितर श्राद्ध): १० ऑक्टोबर २०२६ (ज्यांची मृत्यू तिथी माहिती नाही किंवा सर्व पितरांचे श्राद्ध)

''दडपे पोहे'' अतिशय चवदार आणि पारंपरिक महाराष्ट्रीयन नाश्ता Dadpe Pohe Recipe

''दडपे पोहे'' अतिशय चवदार आणि पारंपरिक महाराष्ट्रीयन नाश्ता Dadpe Pohe Recipeदडपे पोहे हा कमी वेळेत, न शिजवता बनणारा एक अतिशय चवदार आणि पौष्टिक पारंपरिक महाराष्ट्रीयन नाश्ता आहे. चला तर दडपे पोहे बनवण्याची सोपी रेसिपी जाणून घेऊ या...

जागतिक मानसिक आरोग्य दिन: जर दयाळूपणा हा आपला स्वभाव असेल, तर हिंसाचार कुठून येतो?

जागतिक मानसिक आरोग्य दिन: जर दयाळूपणा हा आपला स्वभाव असेल, तर हिंसाचार कुठून येतो?प्रत्येक व्यक्तीचा नैसर्गिक स्वभाव दयाळू, प्रेमळ, करुणाशील आणि आनंदी असतो. कोणतेही मूल विनाकारण रडत नाही. ते फक्त भुकेले असताना, झोप आल्यावर किंवा घाबरल्यावरच रडते. त्याचप्रमाणे, जर कोणी हिंसक असेल, तर त्यामागे एक कारण असते. जर कोणामध्ये करुणेचा अभाव असेल, तर त्यामागेही एक छुपे कारण असते. आणि जर आपण त्याच्या मुळाशी खोलवर गेलो, तर आपल्याला एकटेपणा, भीती, नाकारले गेल्याची भावना आणि आपलेपणाचा अभाव आढळेल.

नवरात्री विशेष उपवासाचा जाळीदार डोसा आणि ओल्या नारळाची चटणी पाककृती

नवरात्री विशेष उपवासाचा जाळीदार डोसा आणि ओल्या नारळाची चटणी पाककृतीउपवासाला साबुदाणा खिचडी किंवा वडे खाऊन कंटाळा आला असेल, तर भगर (वरई) आणि साबुदाण्यापासून बनणारा हा जाळीदार, कुरकुरीत डोसा आणि सोबत खोबऱ्याची चविष्ट चटणी हा उत्तम पर्याय आहे.

मासिक पाळीत वेदना आणि अस्वस्थता कमी करण्यासाठी या सोप्या टिप्स ठरतील फायदेशीर

मासिक पाळीत वेदना आणि अस्वस्थता कमी करण्यासाठी या सोप्या टिप्स ठरतील फायदेशीरमासिक पाळीच्या काळात होणाऱ्या वेदनांपासून आराम मिळवण्यासाठी तुम्ही काही घरगुती उपाय वापरू शकता.मासिक पाळीच्या काळात महिलांना दर महिन्याला वेदनांचा सामना करावा लागतो. महिन्यातील हे दिवस महिलांसाठी कठीण असू शकतात.

Master of Physiotherapy in Neurology मध्ये करिअरची संधी; पात्रता, अभ्यासक्रम आणि नोकरीच्या संधी जाणून घ्या

Master of Physiotherapy in Neurology मध्ये करिअरची संधी; पात्रता, अभ्यासक्रम आणि नोकरीच्या संधी जाणून घ्यामास्टर ऑफ फिजियोथेरेपी(एमपीटी) न्यूरोलॉजी कोर्स हा 2 वर्षांचा अभ्यासक्रम आहे जो सेमेस्टर पद्धतीच्या आधारावर विभागला जातो. या दरम्यान, उमेदवारांना विषयाची सविस्तर माहिती मिळते आणि ते प्रॅक्टिकलद्वारे शिकतात. विद्यार्थ्यांना मेंदू, पाठीचा कणा आणि मज्जातंतूंवर परिणाम करणारे न्यूरोलॉजिकल विकार आहेत. त्यांचे उपचार न्यूरो फिजिओथेरपिस्ट करतात. त्या रुग्णांची आवश्यक ती काळजी घेण्याचे काम ते करतात. या संबंधित गोष्टी शिकवल्या जातात.