Shravan Somvar Vrat: श्रावणी सोमवारी उपवासाला काय खावे आणि काय टाळावे? पाहा पूर्ण डाएट लिस्ट

Download

Published By: धनश्री नाईक

Updated: Wed, 12 Aug 2026 (14:41 IST)

श्रावण महिन्यात (विशेषतः श्रावणी सोमवारी) उपवास ठेवण्याची खूप जुनी आणि पवित्र परंपरा आहे. उपवासामुळे शरीराला आणि पचनाला विश्रांती मिळते. परंतु, उपवासाच्या दिवशी योग्य आहाराची निवड करणे तितकेच महत्त्वाचे आहे, जेणेकरून शरीराला दिवसभर ऊर्जा मिळेल आणि आरोग्याच्या समस्या होणार नाहीत. श्रावणी सोमवाराच्या उपवासासाठी काय खावे आणि काय टाळावे, याची पूर्ण डाएट लिस्ट जाणून घ्या.

काय खावे? (फराळ आणि आहार)
उपवासाच्या दिवशी पचायला हलके आणि ऊर्जा देणारे पदार्थ निवडावेत:
फळे : सफरचंद, केळी, डाळिंब, पेरू, पपई, आणि संत्री. फळांमुळे शरीरातील पाण्याचे प्रमाण टिकून राहते आणि ऊर्जा मिळते.
सुकामेवा : बदाम, अक्रोड, काजू, आणि मणुके. हे खाल्ल्याने भूक नियंत्रणात राहते आणि ताकद मिळते.
साबुदाणा आणि वरीचे तांदूळ (भगर): साबुदाणा खिचडी/खीर किंवा वरीच्या तांदळाचा भात (भगर) आणि आमटी. (टीप: साबुदाणा कमी तेलात/तुपात बनवावा).
रताळे आणि बटाटे: उकडलेले रताळे किंवा बटाटे उपवासासाठी उत्तम मानले जातात.
दुग्धजन्य पदार्थ: दूध, दही, ताक, लस्सी, पनीर आणि तूप. हे पदार्थ शरीराला हायड्रेटेड ठेवतात.
राजगिरा आणि शिंगाडा: राजगिऱ्याच्या लाडू, वड्या किंवा शिंगाड्याच्या पिठाची पूरी/डोसा.
सेंधव मीठ: उपवासाच्या पदार्थांमध्ये नेहमीच्या मिठाऐवजी सेंधव मिठाचा वापर करावा.

काय टाळावे? (वर्ज्य पदार्थ)
उपवासाचे नियम पाळण्यासोबतच आरोग्याच्या दृष्टीने खालील गोष्टी टाळाव्यात:
कांदा आणि लसूण: हे पदार्थ तामसिक मानले जातात, त्यामुळे उपवासाच्या दिवशी पूर्णपणे टाळावेत.
धान्य आणि डाळी: गव्हाचे पीठ, तांदूळ, मैदा, बेसन आणि सर्व प्रकारच्या डाळी उपवासाला खाऊ नयेत.
सामान्य मीठ आणि मसाले: रिफाइंड सामान्य मीठ, हळद, मोहरी आणि गरम मसाले उपवासाच्या पदार्थांत वापरू नयेत.
जास्त तळलेले आणि तिखट-तेलकट पदार्थ: जास्त तेलात तळलेले साबुदाणा वडे किंवा चिप्स खाणे टाळावे. यामुळे ॲसिडिटी, पित्त आणि अपचनाचा त्रास होऊ शकतो.
प्रक्रिया केलेले पदार्थ: पॅकबंद वेफर्स, बिस्किटे किंवा बाजारात मिळणारे प्रोसेस्ड उपवासाचे पदार्थ टाळावेत.
मांसाहार आणि मद्यपान: श्रावण महिन्यात आणि विशेषतः सोमवारी मांसाहार व मद्यपान पूर्णपणे वर्ज्य असते.
आरोग्यासाठी महत्त्वाच्या टिप्स:
भरपूर पाणी प्या: दिवसभर डिहायड्रेशन होऊ नये म्हणून पाणी, शहाळ्याचे पाणी किंवा लिंबू पाणी प्या.
एकदाच फराळ करा: शक्यतो उपवासाला वारंवार खाण्याऐवजी योग्य वेळी संतुलित फराळ करा.
ॲसिडिटी टाळा: जास्त वेळ उपाशी राहू नका, मध्ये मध्ये फळे किंवा ताक घेत राहा.

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik