मंगळवार, 5 मार्च 2024
  1. लाईफस्टाईल
  2. आरोग्य
  3. आरोग्य सल्ला
Written By
Last Updated : शुक्रवार, 9 सप्टेंबर 2022 (19:33 IST)

Health Tips : प्रथमोपचाराबद्दल उपयुक्त गोष्टी जाणून घ्या

जेव्हा एखादी व्यक्ती जखमी होते किंवा अचानक आजारी पडते, तेव्हा वैद्यकीय मदत घेण्यापूर्वीची वेळ गंभीर असते. ही अशी वेळ आहे जेव्हा पीडितेकडे पूर्ण लक्ष दिले पाहिजे. त्याला प्रथमोपचार म्हणतात. प्रथमोपचारासाठी टिप्स जाणून घ्या .
 
प्रथमोपचाराचे उध्दिष्टये -
1 आयुष्य वाचविण्यासाठी 
2 पुढील अपघातापासून वाचण्यासाठी 
3 संसर्गासाठी पासून वाचवण्यासाठी 
 
प्रथमोपचाराबद्दल उपयुक्त गोष्टी-
*  घरात प्रथमोपचार यंत्रणा असल्याची खात्री करा. त्यात काही प्रमुख औषधे देखील असावीत जी सहज उपलब्ध आहेत.
*  प्रथमोपचार उपकरणे, औषधे आणि इतर वस्तू मुलांच्या आवाक्याबाहेर ठेवा.
* पीडितेला मदत करण्यापूर्वी स्वतःला सुरक्षित करा. दृश्याचा अंदाज घ्या आणि संभाव्य धोक्यांचे मूल्यांकन करा. शक्यतो हातमोजे वापरा जेणेकरून तुम्ही रक्त आणि शरीरातील इतर द्रव टाळू शकता.
* आपत्कालीन परिस्थिती असल्यास  रुग्णाला * श्वासोच्छ्वास चालू ठेवणे आवश्यक आहे. श्वासोच्छ्वास थांबत असल्यास, कृत्रिम श्वासोच्छ्वास करण्याचा प्रयत्न करा.
* पीडित व्यक्तीची नाडी चालू आहे आणि रक्ताभिसरण सुरू आहे याची खात्री करा. हे रक्तस्त्राव पाहून हे शोधू शकता. जर रुग्णाला मोठ्या प्रमाणात रक्तस्त्राव होत असेल किंवा त्याने विष प्राशन केले असेल आणि श्वास घेणे किंवा हृदयाचे ठोके थांबले असतील, तर जलद कृती करा. लक्षात ठेवा की प्रत्येक सेकंद महत्वाचा आहे.
* मान किंवा मणक्याला दुखापत असलेल्या रुग्णाला हलवू नये हे महत्त्वाचे आहे. आवश्यक असल्यास, हळू हळू करा. जर रुग्णाला उलट्या झाल्या असतील आणि त्याची मान मोडली नसेल तर त्याला दुसऱ्या बाजूला वळवा. रुग्णाला ब्लँकेट वगैरे पांघरून उष्णता द्या .
* जेव्हा तुम्ही एखाद्या रुग्णाला प्रथमोपचार देत असाल, तेव्हा वैद्यकीय मदतीसाठी इतर कोणाला तरी पहा. डॉक्टरकडे जाणार्‍या व्यक्तीला आपत्कालीन परिस्थितीची पूर्ण जाणीव असली पाहिजे आणि रुग्णवाहिका येईपर्यंत काय करता येईल हे डॉक्टरांना विचारले पाहिजे.
* शांत राहा आणि रुग्णाला मानसिक आधार द्या.
* बेशुद्ध किंवा अर्ध बेशुद्ध रुग्णाला द्रव देऊ नका. द्रव त्याच्या श्वासनलिकेत प्रवेश करू शकतो आणि त्याचा जीव  गुदमरण्यास कारणीभूत ठरू शकतो. बेशुद्ध झालेल्या व्यक्तीला चापट  मारून किंवा हलवून जागृत करण्याचा प्रयत्न करू नका.
* रुग्णाला कोणत्याही औषधांची अॅलर्जी आहे किंवा गंभीर आजार आहे का हे पाहण्यासाठी रुग्णासोबत आणीबाणीचे वैद्यकीय ओळखपत्र शोधा.
 
प्रथमोपचार किट-
प्रत्येक कार्यालय, कारखाना, घर आणि शाळेत प्रवेशयोग्य प्रथमोपचार पेटी असावी. 
 
कापणे आणि सोलणे-
कापणे
* धूळ काढून टाकण्यासाठी संपूर्ण क्षेत्र साबण आणि कोमट पाण्याने स्वच्छ करा.
* रक्तस्त्राव थांबेपर्यंत जखमेवर थेट दाब द्या.
* जखमेवर गैर-संसर्गजन्य पट्टी लावा.
* जर जखम खोल असेल तर ताबडतोब डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

खरडणे किंवा जखमा
साबण आणि कोमट पाण्याने स्वच्छ धुवा-
जर रक्तस्त्राव होत असेल तर संसर्ग टाळण्यासाठी मलमपट्टीने झाकून टाका.
 
संक्रमित जखमेची लक्षणे-
* फुगणे
* लालसरपणा
* वेदना होणे
* ताप
* पू होणे