पेरिमेनोपॉजची लक्षणे रजोनिवृत्तीच्या किती वर्षे आधी सुरू होऊ शकतात?जाणून घ्या
रजोनिवृत्तीची लक्षणे प्रत्येक स्त्रीमध्ये वेगवेगळी असू शकतात. पेरीमेनोपॉज रजोनिवृत्तीच्या आधी सुरू होतो. या काळात, उष्णतेच्या लाटा, झोपेच्या समस्या आणि योनीमार्गातील कोरडेपणा यांसारखी लक्षणे अधिक सामान्यपणे आढळतात. रजोनिवृत्तीची लक्षणे किती काळ टिकू शकतात आणि कोणत्या सवयींमुळे ती अधिक गंभीर होऊ शकतात, हे जाणून घ्या.
रजोनिवृत्ती ही स्त्रियांच्या आयुष्यातील एक सामान्य जैविक प्रक्रिया आहे. तथापि, रजोनिवृत्तीपूर्वी शरीरात अनेक हार्मोनल बदल सुरू होतात. या टप्प्याला पेरीमेनोपॉज म्हणतात. या काळात मासिक पाळीत बदल होतात आणि उष्णतेच्या लाटा, रात्री घाम येणे, झोपेच्या समस्या, मनःस्थितीत होणारे बदल आणि योनीमार्गातील कोरडेपणा यांसारखी लक्षणे दिसू शकतात.
या लक्षणांचा कालावधी आणि तीव्रता प्रत्येक स्त्रीमध्ये वेगवेगळी असू शकते. काही स्त्रियांना कालांतराने लक्षणे कमी झाल्याचा अनुभव येऊ शकतो, तर काहींना रजोनिवृत्तीनंतरही अनेक वर्षे त्यांचा अनुभव येत राहू शकतो.
रजोनिवृत्तीची लक्षणे किती काळ टिकतात?
पेरिमेनोपॉजचा कालावधी सरासरी सुमारे ४ वर्षे असतो, जो २ ते ८ वर्षांपर्यंत असू शकतो. याच काळात रजोनिवृत्तीशी संबंधित अनेक सामान्य लक्षणे प्रामुख्याने जाणवतात. वैद्यकीय व्याख्येनुसार, जेव्हा स्त्रीला सलग १२ महिने मासिक पाळी येत नाही, तेव्हा तिला रजोनिवृत्ती म्हणतात.
काही महिलांमध्ये रजोनिवृत्तीनंतर लक्षणे पूर्णपणे नाहीशी होऊ शकतात, तर काहींमध्ये ती रजोनिवृत्तीनंतरही टिकून राहतात.
रजोनिवृत्तीनंतर कोणती लक्षणे टिकून राहू शकतात?
काही स्त्रियांना रजोनिवृत्तीनंतरही लक्षणे जाणवू शकतात, विशेषतः योनीमार्गातील कोरडेपणा. रजोनिवृत्तीनंतर एकाग्रता आणि स्मरणशक्ती यांसारख्या मेंदूशी संबंधित काही समस्या कमी होऊ शकतात. तथापि, वाढत्या वयानुसार होणारे सामान्य बदल ही एक वेगळी बाब आहे आणि त्याचे कारण केवळ रजोनिवृत्तीला देता येत नाही
कोणत्या गोष्टींमुळे रजोनिवृत्तीची लक्षणे वाढू शकतात?
मद्यपानाचा गैरवापर
धूम्रपान
लठ्ठपणा
शारीरिक हालचालींचा अभाव
अत्यधिक भावनिक ताण
त्यामुळे, नियमित शारीरिक हालचाल, संतुलित आहार, पुरेशी झोप आणि तणावाचे व्यवस्थापन करण्याचा प्रयत्न करणे महत्त्वाचे ठरू शकते.
योनीमार्गात कोरडेपणा जाणवल्यास काय करावे?
रजोनिवृत्तीच्या काळात होणाऱ्या हार्मोनल बदलांमुळे योनीमार्गात कोरडेपणा येऊ शकतो. या समस्येवर उपाय म्हणून वॉटर-बेस्ड ल्युब्रिकंट्सचा वापर केला जाऊ शकतो. तसेच, विविध प्रकारचे मॉइश्चरायझर्सदेखील उपलब्ध आहेत, ज्यांचा वापर केवळ डॉक्टरांचा सल्ला घेतल्यानंतरच करावा.
मेनोपॉज हार्मोन थेरपी म्हणजे काय?
काही स्त्रियांमधील रजोनिवृत्तीची लक्षणे नियंत्रणात ठेवण्यासाठी डॉक्टर हार्मोन थेरपीची शिफारस करतात. हार्मोनल थेरपी म्हणूनही ओळखली जाणारी ही थेरपी, रजोनिवृत्तीची शारीरिक लक्षणे कमी करण्यास, हाडांची झीज कमी करण्यास आणि मनःस्थितीतील चढ-उतार नियंत्रित करण्यास मदत करते.
मात्र, हार्मोन थेरपी प्रत्येक स्त्रीसाठी योग्य नसते. योनीतून रक्तस्त्राव, पोट फुगणे, स्तनांना सूज येणे किंवा वेदना होणे, डोकेदुखी, मनःस्थितीत बदल आणि मळमळ यांसारखे काही संभाव्य दुष्परिणाम होऊ शकतात.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By - Priya Dixit
