शारदीय नवरात्रीच्या आठव्या दिवशी महागौरी मातेची पूजा पद्धत, मंत्र आणि पौराणिक कथा जाणून घ्या
कडक ऊन, थंडी आणि ध्यानामुळे तिचे शरीर पूर्णपणे काळे पडले होते. जेव्हा भगवान शिव तिच्या भक्तीवर प्रसन्न झाले, तेव्हा त्यांनी देवीच्या शरीराला गंगेच्या पवित्र पाण्याने स्नान घातले. त्या पाण्याला स्पर्श करताच, तिचे रूप विजेसारखे तेजस्वी आणि गोरे झाले. तेव्हापासून तिला महागौरी म्हटले जाऊ लागले.
रूप आणि पौराणिक महत्त्व
माता पार्वतीने भगवान शिवाला पती म्हणून मिळवण्यासाठी हजारो वर्षे कठोर तपश्चर्या केली. या काळात तिने मी शिवाशिवाय दुसऱ्या कोणालाही पती म्हणून स्वीकारणार नाही अशी प्रतिज्ञा केली होती.
विशेष दिवस: शारदीय आणि चैत्र नवरात्रीचा आठवा दिवस (महाष्टमी)
स्वरूप: पूर्णपणे गौरी वर्ण, वय आठ वर्षे मानले जाते (अष्टवर्ष भावेद गौरी).
कपडे आणि दागिने: पूर्णपणे पांढरे, म्हणूनच त्यांना श्वेतांबरधारा असेही म्हणतात.
वाहन: वृषभ (बैल), त्यामुळे त्याला वृषारुध म्हणतात
चार हात: वरच्या उजव्या हातात अभय मुद्रा आणि खालच्या हातात त्रिशूल; वरच्या डाव्या हातात डमरू आणि खालच्या हातात वर मुद्रा.
मंत्र आणि स्तुती
स्तुती:
श्वेते वृषे समारूढ़ा श्वेताम्बरधरा शुचिः।
महागौरी शुभं दद्यान्महादेवप्रमोदया॥
मूळ मंत्र:
ॐ देवी महागौर्यै नमः॥
पूजेची पद्धत
तयारी आणि संकल्प: अष्टमीच्या दिवशी, सकाळी स्नान करून पांढरे वस्त्र परिधान करावे. त्यानंतर, पूजास्थळ पवित्र करण्यासाठी त्यावर गंगाजल शिंपडावे आणि दिवा लावावा.
अभिषेक आणि शृंगार: देवीच्या मूर्तीला गंगाजलाने स्नान घालावे. तिला पांढरे किंवा गुलाबी वस्त्र अर्पण करावे. मोगरा, मोगरा किंवा कुंडाची पांढरी फुले आणि तांदळाचे दाणे अर्पण करावेत.
भोग आणि नैवेद्य: देवी महागौरीला नारळ किंवा नारळापासून बनवलेले गोड पदार्थ अर्पण करणे अत्यंत शुभ मानले जाते. हलवा, पुरी आणि उडीद डाळ यांचाही नैवेद्य म्हणून अर्पण केला जातो.
कन्या पूजन (महाअष्टमीचे विधी): २ ते १० वर्षे वयोगटातील नऊ मुलींना आपल्या घरी बोलवावे आणि भक्तिभावाने त्यांचे पाय धुवावेत. त्यांना देवीचे अवतार मानावे, त्यांना हलवा, पुरी आणि उडीद डाळ खाऊ घालावी, रोली (लाल टिळा) लावावा आणि भेटवस्तू देऊन त्यांचे आशीर्वाद घ्यावेत.
माँ महागौरी व्रताची कथा
दयाळू माँ महागौरीने कठोर तपश्चर्या करून गोरा रंग प्राप्त केला आणि ती जगभर देवी महागौरी म्हणून ओळखली जाऊ लागली. पौराणिक कथेनुसार, भगवान शिवाला पती म्हणून मिळवण्यासाठी तिने हजारो वर्षे कठोर तपश्चर्या केली, ज्यामुळे तिचा रंग काळा झाला. तथापि, नंतर भगवान शिवाने गंगेच्या पाण्याने तिचा रंग पुन्हा पूर्ववत केला आणि तिला महागौरी हे नाव दिले. तिच्या पार्वती रूपात, तिने भगवान शिवाला पती म्हणून मिळवण्यासाठी तीव्र तपश्चर्या केली. तिची प्रतिज्ञा होती, "मी भगवान शिवाशी विवाह करीन, भगवान शिवाशी, आणि मी तुमच्याशी विवाह करीन, भगवान महेश्वरा." (नारद पंचरात्र). गोस्वामी तुलसीदासांच्या मते, तिने भगवान शिवाशी विवाह करण्याचा दृढ निश्चयही केला होता: या कठोर तपश्चर्येमुळे तिचे शरीर पूर्णपणे काळे झाले. तिच्या तपश्चर्येने प्रसन्न होऊन, भगवान शिवाने तिच्या शरीराला गंगेच्या पवित्र पाण्याने स्नान घातले आणि तिचे शरीर विजेसारखे तेजस्वी व सुंदर झाले. तेव्हापासून तिला महागौरी असे नाव पडले.
