सर्वपित्री अमावस्या २०२६: जाणून घ्या तिथी, स्नानादी दानाचा शुभ मुहूर्त आणि श्राद्ध विधी
शारदीय नवरात्रीच्या आगमनापूर्वी येणाऱ्या सर्वपित्री अमावस्याला सनातन परंपरेत अनन्यसाधारण आणि पवित्र महत्त्व आहे. हा पितृ पक्षाचा समारोपाचा दिवस आहे, जेव्हा आपण आपल्या सर्व ज्ञात-अज्ञात पूर्वजांना कृतज्ञता व्यक्त करतो आणि त्यांना आदरपूर्वक अर्पण करून निरोप देतो. २०२६ मध्ये, सर्वपित्री अमावस्या हा पवित्र सण १० ऑक्टोबर २०२६ रोजी शनिवारी साजरा केला जाईल.
सर्वपित्री अमावस्या तिथीची वेळ
अमावस्या तिथीची सुरुवात: ९ ऑक्टोबर 2026 रात्री ९:३५ वाजता
अमावस्या तिथीची समाप्ती: १० ऑक्टोबर 2026 ते रात्री ९:१९ पर्यंत
श्राद्ध आणि तर्पण साठी सर्वोत्तम वेळ (१० ऑक्टोबर २०२६)
कुतुप मुहूर्त (उत्तम वेळ): सकाळी ११:३४ ते दुपारी १२:२१ पर्यंत
रोहिणी मुहूर्त: दुपारी १२:२१ ते ०१:०७ पर्यंत
दुपारची वेळ: दुपारी ०१:०७ ते दुपारी ३:२८
सर्वपित्री अमावस्येचा महिमा आणि महत्व
सर्व पितरांना तृप्त करण्याची शेवटची संधी: जर तुम्हाला तुमच्या नातेवाईकांची किंवा पूर्वजांची नेमकी पुण्यतिथी माहित नसेल किंवा काही कारणास्तव पितृ पक्षात त्यांच्या निश्चित तारखेला श्राद्ध करता येत नसेल, तर या महातिथीला केलेले तर्पण आणि पिंडदान थेट पूर्वजांपर्यंत पोहोचते.
पितृदोषापासून मुक्ती आणि अतुट आशीर्वाद : या दिवशी भक्तीभावाने ब्राह्मण मेजवानी करून, दान दिल्याने आणि पंचबली (गाय, कुत्रा, कावळा, देव आणि मुंगी) काढल्याने कुंडलीतील पितृदोष शांत होतो आणि कुटुंबात सुख, समृद्धी आणि शांती नांदते.
महालयाचा पवित्र संदेश : याला 'महालय अमावस्या' असेही म्हणतात. हा दिवस आपल्या पूर्वजांच्या पूर्वजांच्या प्रेमळ निरोपाचे प्रतीक आहे, ज्याच्या दुसऱ्या दिवसापासून शक्तीच्या उपासनेचा उत्सव 'शारदीय नवरात्री'ची भव्य सुरुवात होते.
सर्वपित्री अमावस्या श्राद्ध: प्रामाणिक उपासना पद्धती आणि आवश्यक खबरदारी
सनातन परंपरेत, सर्वपित्री अमावस्येचा श्राद्ध विधी हा पितरांचा आशीर्वाद आणि त्यांच्या आत्म्याची शांती मिळवण्याचा शेवटचा आणि सर्वात पवित्र प्रसंग मानला जातो. या दिवशी पूर्ण विधी आणि शुद्धतेने श्राद्ध केल्यास ज्ञात-अज्ञात पूर्वजांचे आशीर्वाद प्राप्त होतात.
सर्वपित्री अमावस्येला श्राद्ध विधी पूर्ण करा
पवित्र स्थानाची निवड: श्राद्ध करण्यासाठी घराचे अंगण, पवित्र स्थान किंवा पवित्र नदीचा किनारा निवडा.
वैयक्तिक शुद्धीकरण: श्राद्ध करणाऱ्याने सकाळी स्नान करून स्वच्छ व शुद्ध वस्त्रे परिधान करावीत.
तर्पण क्रिया : स्वच्छ पाण्यात कच्चे दूध आणि काळे तीळ मिसळून पितरांना अर्पण करा.
पिंड दान अर्पण करणे: जव, तांदूळ, काळे तीळ आणि दुधाच्या मिश्रणातून पिंड बनवा आणि पितरांना अर्पण करा.
पंचबलीचे समर्पण: जेव्हा मुख्य जेवण तयार होते तेव्हा प्रथम गाय, कावळा, कुत्रा, मुंगी आणि देवांसाठी अन्नाचा भाग काढा. त्याला 'पंचबली' म्हणतात.
सात्विक ब्राह्मण मेजवानी : यानंतर योग्य ब्राह्मणांना आदरपूर्वक भोजन करा. लक्षात ठेवा की अन्न पूर्णपणे सात्विक, शुद्ध आणि लसूण आणि कांद्याशिवाय तयार केले पाहिजे.
दान-दक्षिणा आणि पारण : भोजन केल्यावर ब्राह्मणांना आपल्या क्षमतेनुसार दक्षिणा, वस्त्र आणि अन्न दान करून आशीर्वाद घ्या. त्यानंतरच कुटुंबासमवेत स्वतः भोजन करा.
श्राद्ध विधीच्या वेळी घ्यावयाची मुख्य खबरदारी
अन्नाची सात्विकता : श्राद्धात लसूण, कांदा, मसूर, वांगी आणि मांसाहार पूर्णपणे निषिद्ध आहे.
सुसंवाद आणि शांतता: या शुभ दिवशी, आपल्या कुटुंबात कोणतेही मतभेद, विवाद किंवा नकारात्मक विचार येऊ देऊ नका.
पाहुण्यांचा आदर : दारात आलेला कोणीही भिकारी, गरीब व्यक्ती किंवा प्राणी किंवा पक्षी अन्नपाण्याशिवाय उपाशीपोटी परत येऊ देऊ नका.
नवीन कामांचा निषेध : सर्वपित्री अमावस्येच्या दिवशी नवीन घर खरेदी करणे, नवीन व्यवसाय सुरू करणे किंवा कोणतेही शुभ/शुभ कार्य करणे अशुभ मानले जाते.
शारीरिक नियम: या दिवशी केस आणि नखे कापणे यांसारखी कामे टाळावीत.
आपल्या क्षमतेनुसार दान करा: आपल्या क्षमतेनुसार आणि श्रद्धेनुसारच अन्न, कपडे आणि घरगुती वस्तू दान करा, कोणत्याही प्रकारची दिखावा करू नका.
