अनुलोम विलोम म्हणजे काय ? हे घरी कसे करावे ?

Last Modified सोमवार, 18 मे 2020 (11:02 IST)
प्राणायामाची सुरुवातीची क्रिया आहे अनुलोम आणि विलोम. यामुळे मेंदू मध्ये प्राणवायू ऑक्सिजनची पातळी वाढते. यामुळे फुफ्फुसं बळकट होतात. कोरोनाच्या संसर्गाच्या काळात आपले फुफ्फुस बळकट असणे गरजेचे आहे. जाणून घेऊ या अनुलोम विलोम प्राणायाम कसे करावे....
प्राणायाम करताना 3 क्रिया करतात.
1 पूरक,
2 कुंभक,
3 रेचक
ह्यालाच हठयोगी अभ्यानंतर वृत्ती, स्तंभ वृत्ती आणि बाह्य वृत्ती असे ही म्हणतात. हेच अनुलोम आणि विलोम आहे. नाडीशोधन प्राणायामाची ही सुरुवातीची क्रिया असे.

1 पूरक - नियंत्रित वेगाने श्वासाला आत घेण्याची क्रिया पूरक असे. श्वास आत घेताना किंवा बाहेर सोडताना दोन्ही वेळेस त्यामध्ये लय आणि अनुपात असणे गरजेचे असते.
2 कुंभक - आत घेतलेल्या श्वासाला क्षमतेनुसार रोखून धरण्याच्या प्रक्रियेला कुंभक म्हणतात. श्वास आत रोखण्याची क्रिया आंतरिक कुंभक आणि श्वासाला बाहेर सोडून काही वेळ थांबण्याची क्रियेला बाह्य कुंभक म्हणतात. यामध्ये देखील लय आणि अनुपात असणे गरजेचे आहे.

3 रेचक - आत घेतलेल्या श्वास हळुवारपणे सोडण्याच्या क्रियेला रेचक म्हणतात. यामध्ये श्वास घेताना आणि सोडताना दोन्ही वेळेस लय आणि अनुपात असायला हवं.
फायदे : सर्व प्रकारचे ताण तणाव कमी करून शांती देणाऱ्या या प्राणायामामुळे शरीराच्या सर्व नाड्यांना लाभ मिळतो. डोळे सतेज होतात, रक्त पुरवठा सुरळीत होतो. निद्रानाशाचा त्रास असल्यास त्यासाठी पण हे फायदेशीर आहे. त्याचबरोबर मेंदूचे सर्व विकार दूर करण्यासाठी सक्षम आहे. या प्राणायामामुळे फुफ्फुसात साचलेली घाण बाहेर निघते आणि फुफ्फुस बळकट बनतात. किमान 10 मिनिटे अनुलोम विलोम प्राणायाम केल्याने डोकेदुखीच्या आजारापासून मुक्ती मिळतो. नकारात्मक विचारांपासून मन दूर होऊन आनंद आणि उत्साहात वाढ होते.


यावर अधिक वाचा :

Mi 10i आज 108 मेगापिक्सेल कॅमेर्‍यासह भारतात लॉन्च होईल! ...

Mi 10i आज 108 मेगापिक्सेल कॅमेर्‍यासह भारतात लॉन्च होईल! किंमत किती असेल जे जाणून घ्या
शाओमी (Xiaomi) 2021 च्या पहिल्या व्हर्च्युअल लाँच इव्हेंटसाठी सज्ज आहे. कंपनी आज (5 ...

New Covid lockdown in England: नवीन कोरोना विषाणूच्या ...

New Covid lockdown in England: नवीन कोरोना विषाणूच्या वाढत्या घटनांच्या पार्श्वभूमीवर पुन्हा ब्रिटनमध्ये कडक लॉकडाउन लागू करण्यात आला
बोरिस जॉनसन यांनी लोकांना या घोषणेसह घरी राहण्याचे आवाहन केले. लॉकडाऊनच्या घोषणेनंतर आता ...

लॉकडाउननंतर मद्यपान करणार्‍यांची संख्या दुप्पट, रूग्णालयात ...

लॉकडाउननंतर मद्यपान करणार्‍यांची संख्या दुप्पट, रूग्णालयात 48.5 टक्के रुग्ण पोहोचले
कोरोना साथीच्या चिंतेमुळे एकीकडे लोक स्वत:ला घरातच कैद करू लागले. दुसरीकडे, लोकांनीही ...

बारावीच्या परीक्षेचे अर्ज भरण्यास मुदतवाढ

बारावीच्या परीक्षेचे अर्ज भरण्यास मुदतवाढ
राज्य मंडळातर्फे घेण्यात येणार्‍या बारावीच्या परीक्षेचे अर्ज भरण्यास १५ डिसेंबरपासून ...

गजबजलेल्या रस्त्यावर एकतर्फी प्रेमातून २२ वर्षीय तरुणीची ...

गजबजलेल्या रस्त्यावर एकतर्फी प्रेमातून २२ वर्षीय तरुणीची हत्या
मुंबईच्या गजबजलेल्या रस्त्यावर एका तरुणाने एकतर्फी प्रेमातून २२ वर्षीय तरुणीची हत्या करत ...

मनोरंजक बाल कथा : शिकारी स्वतःच शिकार झाला

मनोरंजक बाल कथा : शिकारी स्वतःच शिकार झाला
एकदा एक शिकारी घनदाट जंगलातून जात होता. त्याच्या कडे बंदूकही होती. तो शिकार करण्याचा ...

आरोग्यासाठी फायदेशीर असणारे किवी फळ

आरोग्यासाठी फायदेशीर असणारे किवी फळ
किवी असं फळ आहे जे आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर मानले आहे. चवीत आंबट गोड असणारे हे फळ ज्याचे ...

शरबत आणि नारळ पाणी पिण्याची योग्य वेळ

शरबत आणि नारळ पाणी पिण्याची योग्य वेळ
उभे राहून पाणी पिणाऱ्याचे गुडघे जगातील कोणताच डॉक्टर बरे करू शकत नाही. मोठा पंखा खाली ...

पौष्टिक सोया चंक्स चे चविष्ट कबाब

पौष्टिक सोया चंक्स चे चविष्ट कबाब
1 कप सोया चंक्स,1/2 कप हरभरा डाळीचे पीठ, 1 कांदा बारीक चिरलेला, 1 बारीक चिरलेली ढोबळी ...

आरोग्य आणि शांततेसाठी या 6 योगा टिप्स अवलंबवा

आरोग्य आणि शांततेसाठी या 6 योगा टिप्स अवलंबवा
अनियमित जीवन शैली आणि दररोजची धावपळ आणि धकाधकीचे जीवन मुळे बरेच रोग,कष्ट आणि मानसिक ...