देव आनंद वाढदिवस विशेष
देव आनंद यांचा जन्म 26 सप्टेंबर 1923ला पंजाबच्या गुरदास कस्बेमध्ये झाला होता. त्यांचे वडील पिशोरीमल एक ख्यातनम वकील असून कांग्रेस कार्यकर्ता देखील होते आणि स्वतंत्रता आंदोलनात जेलमध्ये ही गेले होते. ते हिंदी /इंग्रेजी/संस्कृत/उर्दू/पंजाबी/ अरबी/जर्मन/हिब्रू सारख्या भाषा बोलत होते. गीता आणि कुरानवर त्यांचा अधिकार होता आणि बायबिलबद्दल ते नेहमी म्हणायचे की जर इंग्रजी शिकायची असेल तर बायबिलचे पठन करा. हिंदी चित्रपटसृष्टीत देवानंद याचे नाव रोमांसचे बादशहा म्हणून आहे. त्यांनी आपल्या आत्मकथेतही 'रोमांसिंग विद लाईफ' या शीर्षकाने सुरुवात केली आहे. देश-विदेशातून याचे स्वागत झाले. आपले फिल्मी जीवन प्रेममय करणाऱ्या व इतरांना जीवनाची उमेद देणा-या देवसाहेबांचा आज वाढदिवस आहे. त्यांच्या 'रोमासिंग' चित्रपट प्रवासावर एक नजर फिरवू.
चूप-चूप खड़े हो जरूर कोई बात है
सुरुवातीस सुरैयांच्या प्रेमात गुरफटलेल्या देवसाहेबांच्या रोमान्सचे अनेक किस्से मुंबईच्या मरीन ड्राइव येथील कृष्णा महालाच्या समोर गाजले. आपला आवाज आणि फोटोंच्या माध्यमातून ते प्रत्येक हॉटेल, पान दुकानांमध्ये पोहोचले. सुरैयांच्या चाहत्यांची त्या ठिकाणी गर्दी होऊ लागली. सुरैया यांना मिळवण्यासाठी त्यांची धडपड सुरू होती. पण, भारत- पाकिस्तान फाळणी आणि हिंदू - मुस्लिम यांच्यातील दरी त्यांच्या प्रेमाच्याही आड आली. चित्रपटातील नकली दारे आता त्यांच्या आयुष्यात उभी राहिली होती. देवसाहेबांनी 'टॅक्सी ड्रायवर' या चित्रपटाच्या सेटवरच कोणाला काही कळायच्या आत आपली नायिका कल्पना कार्तिकाबरोबर दहा मिनिटांत लग्न केले. याबरोबरच सुरैया प्रकरणाला पूर्णविराम मिळाला. पण, सुरैया त्यांचे प्रेम विसरू शकल्या नाहीत आणि त्या अविवाहित राहिल्या.
पुढे पहा हम है राही प्यार के...
हम है राही प्यार के
देवानंद यांना नव्या नायिकांबरोबर रोमांस करणे, सेटवर दंगामस्ती करणे आणि वेगळ्याच धुंदीत प्रेमगीते म्हणण्याची म्हणण्याची सवय होती. गीताबाली यांच्याबरोबर त्यांनी बाजी, जाल, फरार आणि मिलाप या चित्रपटांमध्ये आपली रोमांटिक इमेज कायम राखली. त्या काळातील सर्वात सुंदर अभिनेत्री मधुबाला यांनाही त्यांनी आकर्षित केले होते. निराला, नादान, जाली नोट आणि अरमान या चित्रपटात या जोडीने प्रेक्षकांच्या मनात घर केले. नौ दो ग्यारह, हमसफर, टॅक्सी ड्रायवर और मकान नंबर 44 या चार चित्रपटांमध्ये कल्पना कार्तिक त्यांच्याबरोबर होत्या.
जीने की तमन्ना और मरने का इरादा
त्यानंतर वहिदा रेहमान ही त्यांची आवडती नायिका बनली. 'सोलवा साल' या चित्रपटातून या जोडीचा प्रवास सुरू झाला आणि 'है अपना दिल तो आवारा, न जाने किस पे आएगा' असे गुणगुणत पुढे चालू राहिला. 'काला बाजार', रूप की रानी आणि 'गाईड' पर्यंत हा प्रवास सुरू होता. 'गाइड' या चित्रपटाचे कथानक थोडे 'अडव्हान्स' असल्याने दिग्दर्शक विजय आनंद यांनी यातील गीते इतक्या खुबीने चित्रीत केली की, ती आजही गुणगुणली जात आहेत. गुरुदत्त याच्या निधनाने त्यांना धक्का बसला आणि वहिदा यांच्यापासून ते दूर होत गेले.
एक घर बनाऊँगा तेरे घर के सामने