Anant Chaturdashi 2026: गणपती विसर्जनासाठी १० महत्त्वाचे नियम! संपूर्ण विधी जाणून घ्या
गणपती विसर्जन हा गणेश चतुर्थी उत्सवातील एक अत्यंत भावनिक आणि महत्त्वाचा टप्पा आहे. धर्मग्रंथानुसार, गणपतीच्या विसर्जनाइतक्याच भक्तीभावाने त्याचे अंतिम विसर्जन करणे आवश्यक आहे. जर तुम्ही २०२६ मध्ये गणपतीचे विसर्जन करत असाल, तर हे नियम आणि माहिती नक्की लक्षात ठेवा.
गणपती विसर्जनासाठी १० महत्त्वाचे नियम
शुभ वेळेची निवड: नेहमी शुभ मुहूर्तावरच मूर्तीचे विसर्जन करा (चौघडिया किंवा पंचांग तपासून). राहूकाळ किंवा अशुभ मुहूर्तावर विसर्जन करणे टाळा.
उत्तरपूजा (अंतिम आरती आणि पूजा): विसर्जनाच्या अगदी आधी गणपतीची अंतिम आरती करा. विसर्जन स्थळी गणपतीची पूजा आणि कापराची आरती नक्की करा. त्यांना मोदक, दुर्वा, फुले आणि नैवेद्य अर्पण करा.
मूर्ती हलवणे: पूजा पूर्ण झाल्यावर, मंत्रोच्चार करत मूर्तीला तिच्या जागेवरून किंचित हलवा. हे सूचित करते की प्रतिष्ठापनेचा काळ आता संपला आहे.
अक्षत शिंपडणे: विसर्जन यात्रा सुरू करण्यापूर्वी, गणपतीवर थोडे अक्षत (तांदूळ) शिंपडा आणि त्यासोबत काही फळे, मिठाई आणि सुपारी बांधा.
मूर्तीची पवित्रता: यात्रेदरम्यान मूर्ती कधीही थेट जमिनीवर ठेवू नका. नेहमी आदराने मूर्ती कापडावर किंवा स्टूलवर ठेवा आणि ती आपल्या हातात घेऊन जा. विसर्जनापूर्वी, मूर्तीला तीन वेळा प्रदक्षिणा घाला.
क्षमा मागणे: विसर्जनापूर्वी, हात जोडून गणपतीच्या चरणी नतमस्तक व्हा आणि संपूर्ण कुटुंबाच्या आरोग्यासाठी, संपत्तीसाठी आणि समृद्धीसाठी आशीर्वाद मागा. १० दिवसांच्या पूजेदरम्यान, जाणूनबुजून किंवा नकळतपणे झालेल्या कोणत्याही चुकांसाठी क्षमा मागा.
पाण्यात आदरपूर्वक विसर्जन: जर तुम्ही नदी, तलाव किंवा समुद्रात विसर्जन करत असाल, तर मूर्ती किंवा इतर वस्तू कधीही फेकू नका. मूर्ती पाण्यात हळूहळू पुढे न्या आणि पूर्ण आदराने पाण्यात सोडा.
पर्यावरणाचा विचार आणि घरी विसर्जन: पर्यावरणपूरक मातीच्या मूर्तीचे विसर्जन घरी एका स्वच्छ बादलीत, टबमध्ये किंवा विहिरीत करा. विसर्जनानंतर, पाणी आणि माती एका कुंडीत किंवा बागेत टाका.
निर्माल्याचे व्यवस्थापन: जुनी पूजेची फुले, हार आणि अवशेष गोळा करा आणि योग्य व पवित्र ठिकाणी विसर्जित करा.
पाठ न फिरवता घरी परतण्याचे नियम: पाण्यात विसर्जन केल्यावर लगेच, पाठ न फिरवता, हात जोडून नमस्कार करा आणि बाप्पाला पुढच्या वर्षी लवकर परत येण्याची विनंती करा ('पुढच्या वर्षी लवकर ये').
श्री गणेश विसर्जन मंत्र
विसर्जनाच्या वेळी खालील मंत्रांचा जप करणे अत्यंत शुभ मानले जाते:
प्रथम मंत्र:
यान्तु देवगणा: सर्वे पूजामादाय मामकीम्।
इष्टकामसमृद्धयर्थं पुनर्अपि पुनरागमनाय च॥
द्वितीय मंत्र:
गच्छ गच्छ सुरश्रेष्ठ स्वस्थाने परमेश्वर।
मम पूजा गृहीत्मेवां पुनरागमनाय च॥
विसर्जनाचा योग्य अर्थ
गणेश विसर्जन म्हणजे केवळ मूर्तीचे पाण्यात विसर्जन करणे नव्हे, तर हे या गोष्टीचे प्रतीक आहे की भगवान गणेश आपली दुःखे आणि अडथळे आपल्यासोबत घेऊन जात आहे आणि घरात सुख-समृद्धी सोडून जात आहे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
