ज्येष्ठा गौरी पूजनात कोणत्या चुका टाळाव्यात?
भाद्रपद महिन्यात येणाऱ्या ज्येष्ठा गौरी पूजनाला हिंदू धर्मात विशेष महत्त्व आहे. महालक्ष्मीचे रूप मानल्या जाणाऱ्या या गौरींचे पूजन अत्यंत भक्तीभावाने केले जाते. गौरी पूजनादरम्यान कोणतीही कमतरता राहू नये आणि व्रत यशस्वी व्हावे, यासाठी काही चुका टाळणे आवश्यक असते. ज्येष्ठा गौरी पूजनाच्या वेळी धार्मिक विधी, पावित्र्य आणि परंपरेला खूप महत्त्व असते. हे पूजन करताना खालील चुका आवर्जून टाळाव्यात:
आवाहनाची वेळ चुकवणे: पहिल्या दिवशी जेव्हा गौरींचे आवाहन (घरात आणणे) केले जाते, तेव्हा शुभ मुहूर्तावरच त्यांना घरात आणावे. राहुकाळात किंवा अशुभ वेळेत गौरींचे आवाहन करू नये.
दिशेची चूक: गौरींची स्थापना करताना त्यांचे मुख पूर्व किंवा उत्तर दिशेला असावे. दक्षिण दिशेला मुख करून गौरी बसवू नयेत.
स्वच्छतेकडे दुर्लक्ष: गौरींची स्थापना ज्या ठिकाणी करायची आहे, ती जागा आणि संपूर्ण घर पूर्णपणे स्वच्छ असावे. घरात कुठेही कचरा किंवा अस्वच्छता असू नये.
तामसी अन्नाचा वापर: गौरी पूजनाच्या तीनही दिवसांत (आवाहन, पूजन आणि विसर्जन) घरात पूर्णपणे सात्त्विक वातावरण असावे. या काळात घरात लसूण, कांदा विरहित जेवण बनवावे आणि मांस-मदिरा यांसारख्या तामसी गोष्टींचा वापर पूर्णपणे टाळावा.
अखंड दिवा विझणे: गौरी पूजनाच्या दिवशी (दुसऱ्या दिवशी) मांडणीसमोर लावलेला मुख्य दिवा विझणार नाही याची काळजी घ्यावी. तो दिवा अखंड जळत राहणे शुभ मानले जाते.
अपशब्दांचा वापर: या तीन दिवसांत घरात भांडण-तंटे, राग किंवा कोणाबद्दलही अपशब्द बोलणे टाळावे. घरातील वातावरण आनंदी आणि पवित्र ठेवावे.
नैवेद्यातील चूक: गौरींना सोळा भाज्यांचा, पुरणपोळीचा किंवा परंपरेनुसार चालत आलेला नैवेद्य दाखवला जातो. नैवेद्य तयार करताना तो आधी चाखू नये (उष्टा करू नये). तसेच नैवेद्य दाखवण्यापूर्वी कोणालाही जेवण वाढू नये.
विसर्जनाची घाई: तिसऱ्या दिवशी गौरींचे विसर्जन करताना घाईगडबड करू नये. पूर्ण विधीवत, आरती करून आणि दही-भाताचा किंवा सुक्या शिऱ्याचा पावेतो (शिदोरी) देऊनच अत्यंत आदराने त्यांचे विसर्जन करावे.
तुळस अर्पण करणे: महालक्ष्मी/गौरी पूजनात चुकूनही तुळशीची पाने (तुळशीपत्र) वाहू नयेत. देवी लक्ष्मीला तुळस अर्पण करणे वर्ज्य मानले जाते. त्याऐवजी कमळ, गुलाब किंवा झेंडूची फुले वाहावीत.
गौरी आव्हानापासून ते विसर्जनापर्यंत सर्व कृती शांत मनाने, श्रद्धेने आणि आनंदाने केल्यास देवी लक्ष्मीचा आशीर्वाद कायम घरात राहतो.
अस्वीकारण: हा लेख सामान्य धार्मिक परंपरेची माहिती पुरवत असून वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. अधिक माहितीसाठी आपल्या कुलाचारप्रमाणे किंवा संबंधित तज्ञांचा सल्ला घेऊन व्रत करावे.
