1. धर्म
  2. सण-उत्सव
  3. गुरुपौर्णिमा
  4. Why do people touch the Guru's feet on Guru Purnima

गुरुपौर्णिमेला गुरुंच्या चरणांना स्पर्श का करतात? यामागचे वैज्ञानिक आणि आध्यात्मिक कारण

गुरुपौर्णिमेला (आणि इतर दिवशीही) गुरूंच्या चरणांना स्पर्श करून आशीर्वाद घेण्याची आपली प्राचीन परंपरा आहे. ही केवळ एक औपचारिक प्रथा नसून त्यामागे गढ आध्यात्मिक आणि विशेष वैज्ञानिक (ऊर्जाशास्त्रीय) कारणे आहेत.
 
१. आध्यात्मिक कारणे 
अहंकाराचा त्याग: मानवी शरीरात 'माथा' (मस्तक) हे बुद्धी आणि अहंकाराचे केंद्र मानले जाते, तर 'चरण' (पाय) हे नम्रतेचे प्रतीक आहेत. जेव्हा आपण आपले मस्तक गुरूंच्या चरणावर ठेवतो, तेव्हा आपण आपल्या अहंकाराचा त्याग करून त्यांच्यासमोर पूर्णपणे शरण जातो.
 
शक्तिपात आणि कृपादृष्टी: अध्यात्मात गुरू हे ज्ञानाचे आणि सात्त्विक ऊर्जेचे मोठे स्रोत असतात. जेव्हा शिष्य पूर्ण श्रद्धेने स्पर्श करतो, तेव्हा गुरूंच्या माध्यमातून त्यांच्या सात्त्विक ऊर्जा आणि कृपेचे संक्रमण शिष्यामध्ये होते.
 
कृतज्ञता व्यक्त करणे: गुरूंनी दिलेल्या ज्ञानामुळे आपल्या जीवनातील अज्ञानाचा अंधार दूर होतो. या अमूल्य मार्गदर्शनाबद्दल मनापासून आभार आणि आदर व्यक्त करण्याचा हा सर्वात पवित्र मार्ग आहे.
 
२. वैज्ञानिक आणि ऊर्जाशास्त्रीय कारणे
ऊर्जेचे चक्र : मानवी शरीरात चेतासंस्था आणि ऊर्जेचा प्रवाह असतो. हाताची बोटे आणि पायाची बोटे हे या ऊर्जेचे उत्सर्जित होणारे अंतिम टोके असतात. जेव्हा आपण गुरूंच्या चरणांना स्पर्श करतो, तेव्हा आपल्या हाताच्या बोटांमधून एक पॉझिटिव्ह सर्किट पूर्ण होते. गुरूंच्या शरीरातील उच्च सात्त्विक लहरी आपल्या शरीरात हाताच्या बोटांद्वारे प्रवेश करतात आणि आपल्या शरीरातील नकारात्मकता दूर होण्यास मदत होते.
 
चुंबकीय क्षेत्र आणि ध्रुवीकरण: आपले शरीर हे एका छोट्या चुंबकीय क्षेत्रासारखे काम करते. मस्तक हे उत्तर ध्रुवासारखे आणि पाय हे दक्षिण ध्रुवासारखे मानले जातात. जेव्हा शिष्याचे मस्तक/हात (उत्तर/उत्सर्जित भाग) गुरूंच्या चरणांना (दक्षिण/ग्रहण भाग) स्पर्श करतात, तेव्हा ऊर्जेचा एक नैसर्गिक आणि संतुलित प्रवाह निर्माण होतो.
 
अक्युप्रेशर आणि न्यूरोलॉजिकल प्रभाव: पायाच्या तळव्यात आणि बोटांमध्ये शरीरातील अनेक नसांची प्रमुख केंद्रे असतात. जेव्हा शिष्य स्पर्श करतो आणि गुरू आशीर्वाद देण्यासाठी शिष्याच्या मस्तकावर हात ठेवतात, तेव्हा शिष्याच्या मेंदूतील मज्जासंस्थेमध्ये सात्त्विक बदल घडून येतात, ज्यामुळे मन शांत आणि प्रसन्न होते.
 
गुरूंच्या चरणांना स्पर्श करणे म्हणजे "आपला अहंकार देऊन, त्यांचे ज्ञान आणि सकारात्मक ऊर्जा ग्रहण करणे." हा केवळ पाया पडण्याचा प्रकार नसून, ती दोन जिवांमधील ज्ञानाची आणि ऊर्जेची एक अत्यंत सूक्ष्म देवाणघेवाण आहे.
पुढील लेख
Guru Purnima Wishes for Swami Samarth श्री स्वामी समर्थ महाराजांच्या चरणी समर्पित गुरुपौर्णिमेच्या शुभेच्छा