विघ्नराज संकष्टी चतुर्थी २०२६: गणपतीची पूजा, उपवास आणि चंद्रोदय वेळ
भगवान गणेशाला समर्पित असलेली विघ्नराज संकष्टी चतुर्थी या वर्षी एका अत्यंत विशेष योगायोगाने येत आहे. पंचांगानुसार, चतुर्थी तिथी मंगळवारी सुरू होत असल्याने, ही दिवस 'अंगारकी संकष्टी चतुर्थी' म्हणूनही ओळखली जातो. धार्मिक श्रद्धेनुसार अंगारकी संकष्टीला विशेष महत्त्व आहे आणि या दिवशी भगवान गणेशाची पूजा करणे, उपवास करणे आणि चंद्रदर्शन घेणे ही प्रथा आहे. अशी श्रद्धा आहे की भक्तिभावाने भगवान गणेशाची पूजा केल्याने जीवनातील अडथळे दूर होतात आणि सुख-समृद्धी प्राप्त होते.
तसेच भगवान गणेशाला समर्पित असलेला संकष्टी चतुर्थीचा उपवास, सुख, समृद्धी आणण्यासाठी आणि अडथळे दूर करण्यासाठी पाळला जातो. चला तर विघ्नराज संकष्टी चतुर्थीची अचूक तारीख, शुभ वेळ, पद्धत आणि त्याचे धार्मिक महत्त्व जाणून घ्या....
विघ्नराज संकष्टी चतुर्थी २०२६ केव्हा आहे?
पौराणिक शास्त्रानुसार, अश्विन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थीची तारीख २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी सायंकाळी ५:०९ वाजता सुरू होईल आणि ३० सप्टेंबर रोजी दुपारी २:५५ पर्यंत चालेल. चतुर्थीची तारीख मंगळवारी सुरू होत असल्याने, या संकष्टी चतुर्थीला 'अंगारकी संकष्टी चतुर्थी' म्हटले जाईल. उदयतिथी आणि चतुर्थीच्या उपवासाच्या परंपरेनुसार, विघ्नराज संकष्टी चतुर्थीचा उपवास २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी पाळला जाईल. या दिवशी भगवान गणेशाची विशेष प्रार्थना केली जाईल.
मंगळवारी येणाऱ्या अंगारकी संकष्टीला 'अंगारकी संकष्टी' का म्हटले जाते?
जेव्हा संकष्टी चतुर्थी मंगळवारी येते, तेव्हा तिला अंगारकी संकष्टी चतुर्थी म्हणतात. धार्मिक श्रद्धेनुसार, मंगळवार हा मंगळ ग्रहाशी संबंधित आहे आणि भगवान गणेशाची पूजा केल्याने अडथळे दूर होतात असे मानले जाते. याच कारणामुळे, मंगळवारी येणाऱ्या संकष्टी चतुर्थीला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे.
विघ्नराज संकष्टी चतुर्थी पूजेची पद्धत
उपवास करणाऱ्या भक्तांनी सकाळी स्नान करून, स्वच्छ वस्त्रे परिधान करून, भगवान गणेशाचे ध्यान करावे आणि उपवास करण्याचा संकल्प करावा.
यानंतर, पूजास्थळ स्वच्छ करून भगवान गणेशाच्या मूर्तीची स्थापना करावी.
भगवान गणेशाला पाणी, दुर्वा, फुले, रोळी, तांदळाचे दाणे आणि फळे अर्पण करावीत.
भगवान गणेशाला मोदक किंवा त्यांचे आवडते अन्न मानले जाणारे इतर नैवेद्य अर्पण करावेत.
यानंतर, गणेश मंत्राचा जप करावा आणि गणेश चालिसा किंवा गणेश स्तोत्र म्हणावे.
मंत्र जप:
ॐ गं गणपतये नमः
किंवा
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ।
निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा॥
संध्याकाळी, गणपतीची विहित विधींनी पूजा करावी
संकष्टी चतुर्थीला, चंद्रदर्शन करून चंद्राला प्रार्थना करून उपवास सोडण्याची परंपरा आहे.
तथापि, चंद्राला प्रार्थना करण्याची वेळ स्थानिक पंचांगानुसार बदलू शकते.
चंद्रोदय वेळ (अंदाजे)
चंद्रोदय स्थानानुसार बदलतो:
मुंबई: सुमारे ८:२० वाजता
दिल्ली: सुमारे ७:४० ते ७:४५ वाजता
इतर शहरांसाठी पंचांग तपासा.
चंद्रोदय झाल्यानंतरच चंद्राला अर्घ्य देऊन व्रत सोडावे.
उपवास नियम
सूर्योदयापासून चंद्रोदयापर्यंत उपवास करा.
निर्जला (पाणी न पिणे) किंवा फलाहार (फळे, दूध) – शारीरिक क्षमतेनुसार.
तामसिक पदार्थ (मांसाहारी, कांदा-लसूण, मद्य इ.) टाळा.
चंद्राचे दर्शन झाल्यानंतर अर्घ्य देऊन पारण करा.
विघ्नराज संकष्टी चतुर्थीचे महत्त्व
धार्मिक श्रद्धेनुसार, गणपतीला विघ्नहर्ता म्हटले जाते. म्हणूनच गणपतीला समर्पित संकष्टी चतुर्थीचा उपवास विशेष महत्त्वाचा मानला जातो. या दिवशी, भक्त उपवास करतात आणि जीवनातील अडथळे दूर होण्यासाठी प्रार्थना करत विधीपूर्वक गणपतीची पूजा करतात. असे मानले जाते की अंगारकी संकष्टी चतुर्थीला गणपतीची पूजा केल्याने संकटांपासून मुक्ती, सुख आणि समृद्धीचा आशीर्वाद मिळतो. आपल्या इच्छा पूर्ण होण्यासोबतच, भक्त आर्थिक अडचणी आणि कर्जातून मुक्तीसाठी देखील प्रार्थना करतात. अशीही एक धार्मिक श्रद्धा आहे की गणपतीची भक्तीभावाने पूजा केल्याने आणि त्याच्या मंत्रांचा जप केल्याने मनःशांती मिळते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
ALSO READ: जयजयाजी गणपती (गणपतीस्तोत्र) Ganpati Stotra
Edited By- Dhanashri Naik
