महाशिवरात्रीला शिवलिंगाची पूजा करावी की शिवमूर्तीची?

Publish: Wed, 26 Feb 2025 (06:44 IST) Updated: Wed, 26 Feb 2025 (07:48 IST)

Mahashivratri 2025 महाशिवरात्रीचा उत्सव माघ महिन्यातील कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला साजरा केला जातो. यावेळी हा सण २६ फेब्रुवारी २०२५ रोजी साजरा केला जाईल. या दिवशी प्रयागराज महाकुंभात शेवटचे अमृत स्नान होईल. या दिवशी भगवान शिव आणि माता पार्वती यांच्या पूजेचे महत्त्व आहे. असे म्हटले जाते की या दिवशी भगवान शिव ज्योतिर्लिंगाच्या रूपात प्रकट झाले होते आणि त्याच दिवशी त्यांचे लग्नही झाले होते.

१. महाशिवरात्रीला भगवान शिव ज्योतिर्लिंगाच्या रूपात प्रकट झाले, म्हणून शिवलिंगाची पूजा अत्यंत महत्त्वाची आहे. यानंतर भगवान शिवाच्या मूर्तीची पूजा केली जाते कारण या दिवशी त्यांचे लग्न देवी पार्वतीशी झाले होते. म्हणून शिवाच्या मूर्तीसोबत, देवी पार्वतीची देखील पूजा केली जाते किंवा अशा शिवाच्या मूर्तीची पूजा केली जाते ज्यामध्ये देवी पार्वती देखील उपस्थित असते.

२. महाशिवरात्रीला शिवलिंग पूजेची पद्धत वेगळी आहे. शिवलिंगावर जलाभिषेक, रुद्राभिषेक आणि पंचामृत अभिषेक करता येतो, परंतु शिवमूर्तीची पूजा करताना फक्त जलाभिषेक केला जातो आणि इतर पूजेचे पदार्थ त्यांना अर्पण केले जातात.

३. शिवलिंगाची अर्धी प्रदक्षिणा करण्याचा नियम आहे, परंतु जर तुम्ही मूर्तीची पूजा करत असाल तर तुम्ही मूर्तीची पूर्ण प्रदक्षिणा करू शकता.

४. शिवलिंगाची पूजा करताना शिवलिंगावर हार, फुले, भांग, धतुरा, अंकडा इत्यादी अर्पण केले जातात परंतु त्यासोबत शिवमूर्तीवर असे कपडे देखील अर्पण केले जातात जे शिवलिंगावर अर्पण केले जात नाहीत. शिवलिंग हे महादेवाचे निराकार रूप आहे आणि शिवमूर्ती हे त्यांचे साक्षात रूप आहे. असेही म्हटले जाते की शिवलिंग हे त्यांचे दिगंबर रूप आहे.

५. शिवलिंगाच्या पूजेमध्ये, शिवलिंग विन्यास यात देवी पार्वती, भगवान गणेश, कार्तिकेय, नागदेव आणि अशोक सुंदरी यांना विशेष स्थान आहे. शिवलिंग पूजेदरम्यान या सर्वांची पूजा केली जाते, तर महाशिवरात्रीला शिवमूर्ती पूजेदरम्यान फक्त भगवान शिव आणि माता पार्वती यांची पूजा केली जाते.