संबंधित माहिती
- १५ जून १८६९: महाराष्ट्रातील पहिला विधवा पुनर्विवाह आजच्याच दिवशी पार पडला होता
- ज्येष्ठ नागरिकांचे महत्त्वाचे हक्क जाणून घ्या; जागतिक वृद्ध अत्याचार जागरूकता दिनानिमित्त विशेष माहिती
- World Wind Day 2026 : 15 जून जागतिक पवन दिवस
- World Elder Abuse Awareness Day 2026 : जागतिक वृद्ध अत्याचार जागरूकता दिन
- International Mallakhamb Day 2026 Wishes in Marathi आंतरराष्ट्रीय मल्लखांब दिन शुभेच्छा
World Sea Turtle Day 2026 जागतिक समुद्री कासव दिन: महत्त्व आणि इतिहास
दरवर्षी १६ जून रोजी जगभरात 'जागतिक समुद्री कासव दिन' साजरा केला जातो. हा दिवस साजरा करण्याचा मुख्य उद्देश म्हणजे समुद्रातील कासवांचे महत्त्व समजून घेणे, त्यांच्या संरक्षणाबद्दल लोकांमध्ये जनजागृती करणे आणि त्यांना प्लास्टिक प्रदूषण व इतर धोक्यांपासून वाचवणे हा आहे.
या दिवसाचा इतिहास काय आहे?
हा दिवस डॉ. आर्ची कार यांच्या वाढदिवसानिमित्त साजरा केला जातो. त्यांना 'समुद्री कासव जीवशास्त्राचे जनक' म्हटले जाते, कारण त्यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य या कासवांच्या संशोधनासाठी आणि रक्षणासाठी घालवले.
एक रंजक गोष्ट: समुद्री कासव हे पृथ्वीवरील सर्वात जुन्या प्राण्यांपैकी एक आहेत. गेल्या ११ कोटी वर्षांत त्यांच्या शरीरात फारसा बदल झालेला नाही. आधी फक्त किनाऱ्यावर येणाऱ्या कासवांचीच माहिती मिळायची, पण आता सॅटेलाइट तंत्रज्ञानामुळे त्यांच्या समुद्रातील जीवनाचीही चांगली माहिती मिळते.
कासवांचा अनोखा जीवनक्रम
अंडी घालणे: उन्हाळ्याच्या दिवसांत मादी कासव समुद्राबाहेर येऊन किनाऱ्यावरील वाळूत आपल्या मागच्या पायांनी खड्डा करते. त्यात ती साधारण १०० अंडी घालते. त्यानंतर अंडी वाळूने व्यवस्थित झाकून ती पुन्हा समुद्रात निघून जाते. ही कासवे दर २ ते ३ वर्षांनी अंडी घालण्यासाठी साधारणपणे त्याच किनाऱ्यावर परत येतात.
तापमानाचा परिणाम: कासवांच्या अंड्यांतून नर पिल्लू जन्माला येणार की मादी, हे तिथल्या तापमानावर ठरते. जास्त तापमान असेल तर मादी कासवं आणि कमी तापमान असेल तर नर कासवं जन्माला येतात.
पिल्लांचा प्रवास: २ महिन्यांनी अंड्यातून बाहेर पडलेली पिल्ले रात्रीच्या वेळी आकाशातील नैसर्गिक प्रकाशाचा अंदाज घेऊन समुद्राच्या दिशेने जातात. पण, किनाऱ्यावरील कृत्रिम दिव्यांच्या (लाईट्सच्या) प्रकाशामुळे ही पिल्ले भरकटू शकतात.
आपण कासवांना कशी मदत करू शकतो?
१. समुद्रकिनारे स्वच्छ ठेवा: किनाऱ्यावर प्लास्टिक किंवा कचरा टाकू नका. कासवं प्लास्टिकला आपले अन्न समजून खातात किंवा त्यात अडकतात, ज्यामुळे त्यांचा जीव जाऊ शकतो.
२. संवर्धन मोहिमेत सहभागी व्हा: कासवांचे रक्षण करणाऱ्या संस्थांसोबत काम करा. कासवांची अंडी कशी सुरक्षित ठेवायची, याची माहिती लोकांपर्यंत पोहोचवा.
३. माहिती मिळवा आणि जनजागृती करा: आपल्या कोणत्या सवयींमुळे कासवांना त्रास होतो हे समजून घ्या आणि इतरांनाही पर्यावरणपूरक जीवन जगण्यासाठी प्रोत्साहित करा.
हा दिवस साजरा करणे का गरजेचे आहे?
जागरूकता वाढवण्यासाठी: कासवांच्या समस्यांकडे लोकांचे लक्ष वेधण्यासाठी.
समुद्री पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी: कासवं वाचली तरच समुद्राची परिसंस्था निरोगी राहील हे पटवून देण्यासाठी.
जीव वाचवण्यासाठी: सर्वांनी एकत्र येऊन प्रयत्न केले, तरच या निष्पाप जीवांचे भविष्य सुरक्षित होऊ शकते.
पुढील लेख
