मनःशांती आणि सकारात्मकतेसाठी करा ही ३ योगासने; ताण-तणाव कमी करण्यास होऊ शकते मदत!
नैराश्यामुळे चिडचिड, राग आणि अनावश्यक तणाव निर्माण होतो. तसेच त्यामुळे निराशा, वैफल्य आणि संकोचाच्या भावनाही निर्माण होतात. यामुळे व्यक्तीची शांती, आनंद आणि यश हिरावले जाते. काही लोक, आराम मिळवण्यासाठी अमली पदार्थांकडे वळतात, ज्यामुळे समस्या आणखी वाढते. तर काही जण झोपेच्या गोळ्या घेऊन आपल्या शरीराच्या शारीरिक आरोग्याला हानी पोहोचवतात.
योगाच्या नियमित सरावाने सर्व प्रकारच्या शारीरिक आणि मानसिक समस्यांवर मात करण्यास मदत होऊ शकते. आज आम्ही तुम्हाला अशी तीन आसने समजावून सांगणार आहोत, जी नैराश्य, चिंता किंवा तणाव कमी करण्यास मदत करू शकतात.
महत्त्वाच्या सूचना: सर्वात महत्त्वाची गोष्ट ही आहे की आपल्या भावना आपल्या श्वासाद्वारे नियंत्रित होतात. तुम्ही निरीक्षण केल्यास, तुम्हाला राग आल्यावर तुमचा श्वासोच्छ्वास वेगळा असतो आणि आनंद झाल्यावरही तो वेगळा असतो. त्यामुळे, प्राणायामाने कोणत्याही प्रकारचा ताण किंवा नैराश्य नियंत्रित करता येते. प्राणायामाची आसने म्हणून भ्रामरी, भ्रास्त्रिका आणि कपालभाती शिका आणि त्यांचा सराव करा. आता, तीन आसने शिका.
१. विश्रामसन: या आसनामुळे व्यक्तीला पूर्ण विश्रांती मिळते, म्हणूनच याला विश्रामसन म्हणतात. याचे दुसरे नाव बालासन आहे. हे तीन प्रकारे केले जाऊ शकते: पोटावर झोपून, पाठीवर झोपून आणि वज्रासनात बसून. येथे पोटावर झोपून केलेले विश्रामसन दाखवले आहे. हे काही प्रमाणात मकरासनासारखेच आहे.
पद्धत: पोटावर झोपा, तुमचा डावा हात डोक्याखाली जमिनीवर ठेवा. तुमची मान उजवीकडे वळवा आणि डोके हातांवर टेकवा. डावा हात डोक्याखाली असेल आणि डाव्या हाताचा तळवा उजव्या हाताखाली असेल. उजवा गुडघा वाकवा आणि लहान मुलाप्रमाणे आराम करत झोपा. हेच दुसऱ्या बाजूने पुन्हा करा.
खबरदारी: डोळे मिटून घ्या. आपले हात डोक्याखाली आरामात ठेवा आणि शरीर शिथिल ठेवा. श्वास घेण्याच्या स्थितीत असताना शरीर हलवू नका. खोलवर आणि आरामात श्वास घ्या.
फायदे: श्वासोच्छ्वासाच्या अवस्थेदरम्यान, आपले मन शरीराशी जोडलेले राहते, ज्यामुळे कोणतेही अनावश्यक विचार मनात येण्यापासून रोखले जातात. यामुळे आपले मन पूर्णपणे शिथिल होते आणि शरीराला आपोआप शांतीचा अनुभव येतो. अंतर्गत अवयवांवरील सर्व ताण कमी होतो, ज्यामुळे रक्ताभिसरण सुरळीत होते.
आणि जेव्हा रक्ताभिसरण सुरळीत होते, तेव्हा शारीरिक आणि मानसिक ताण कमी होतो. ज्यांना उच्च रक्तदाब आणि निद्रानाशाचा त्रास आहे, त्यांच्यासाठी बालासन विशेषतः फायदेशीर आहे. ते पचनसंस्था निरोगी ठेवते आणि अन्न सहज पचण्यास मदत करते. तसेच, यामुळे शरीरातील सर्व प्रकारच्या वेदनांपासून आराम मिळतो.
२. सेतुबंधासन: सेतुबंधासन म्हणजे पूल. सेतुबंधासनाच्या आधी अर्धसेतुबंधासन केले जाते. या आसनामध्ये व्यक्तीचा आकार पुलासारखा दिसतो, म्हणूनच याला "सेतुबंधासन" असे नाव पडले आहे.
खबरदारी: अर्ध सेतुबंधासन काळजीपूर्वक करा. झटके देणे टाळा. तोल सांभाळा. जर तुमच्या कंबरेवर, तळहातांवर आणि मनगटांवर जास्त ताण येत असेल, तर आधी एक-दोन महिने भुजंगासन, शलभासन आणि पूर्वोत्तनासन यांचा सराव करा. यानंतर अर्ध सेतुबंधासन करणे सोपे जाईल. ज्यांना आधीपासून तीव्र पाठदुखी, स्लिप डिस्क किंवा अल्सरचा त्रास आहे, त्यांनी अर्ध सेतुबंधासन करू नये.
आसनाचे फायदे: अर्ध सेतुबंधासन मन एकाग्र करण्यास मदत करते. जे चक्रासन करू शकत नाहीत, त्यांना या आसनाचा फायदा होऊ शकतो. हे आसन विशेषतः स्लिप डिस्क, पाठदुखी, मानदुखी आणि पोटाच्या विकारांसाठी फायदेशीर आहे. हे आसन पाठीच्या कण्यातील सर्व मणक्यांना पुन्हा योग्य स्थितीत आणण्यास मदत करते. हे आसन पाठदुखी कमी करण्यास देखील मदत करते. यकृत, स्वादुपिंड आणि आतडे यांसारख्या पोटातील सर्व अवयवांना ताण मिळतो. बद्धकोष्ठता कमी होते आणि भूक वाढते.
३. शवासन: 'शव' म्हणजे मृत, आणि म्हणूनच या आसनाला शवासन म्हटले जाते कारण यात शरीर मृतदेहासारखे होते. या श्वासोच्छ्वासाच्या अवस्थेत, आपले मन शरीराशी जोडलेले राहते, ज्यामुळे शरीरात कोणतेही बाह्य विचार निर्माण होत नाहीत. यामुळे आपले मन पूर्णपणे शांत होते आणि शरीराला आपोआप शांतीचा अनुभव येतो. अंतर्गत अवयवांवरील सर्व ताण कमी होतो, ज्यामुळे रक्ताभिसरण सुरळीत होते. आणि जेव्हा रक्त सुरळीतपणे वाहते, तेव्हा शारीरिक आणि मानसिक ताण कमी होतो. ज्यांना उच्च रक्तदाब आणि निद्रानाशाचा त्रास आहे, त्यांच्यासाठी शवासन विशेषतः फायदेशीर आहे.
पद्धत: पाठीवर झोपा आणि तुमचे पाय शक्य तितके दूर ठेवा. पायांची बोटे बाहेरच्या दिशेने आणि टाचा आतल्या दिशेने ठेवा. तुमचे हात शरीरापासून सुमारे सहा इंच दूर ठेवा. तुमची बोटे वाकलेली आणि मान सरळ ठेवा. डोळे बंद ठेवा.
शवासनामध्ये, आपण प्रथम पायाच्या बोटांपासून डोक्यापर्यंतचा भाग शिथिल करतो. संपूर्ण शरीर शिथिल केल्यानंतर, आपण प्रथम आपले मन श्वास घेण्यावर आणि सोडण्यावर केंद्रित करतो आणि आपल्या मनाद्वारे दोन्ही नाकपुड्यांमधून आत-बाहेर येणारा श्वास अनुभवतो. श्वास आत घेताना, आपल्याला नाकाच्या टोकावर किंचित गारवा जाणवतो आणि श्वास बाहेर सोडताना, आपल्याला उष्णता जाणवते. या उष्णतेचा आणि गारव्याचा अनुभव घ्या.
अशाप्रकारे, आपले लक्ष नाकाच्या टोकापासून छाती आणि नाभीपर्यंत केंद्रित करा. मनातल्या मनात १०० पासून १ पर्यंत उलट मोजा. चूक झाल्यास, पुन्हा १०० पासून सुरुवात करा. लक्षात ठेवा की लक्ष फक्त तुमच्या शरीरावर केंद्रित करायचे आहे, विचारांवर नाही. हे करण्यासाठी, तुमच्या श्वासाची खोली अनुभवा.
सूचना: डोळे बंद ठेवा. आपले हात शरीरापासून सहा इंच दूर आणि पाय एक ते दीड फूट अंतरावर ठेवा. शरीर शिथिल ठेवा. श्वास घेताना शरीराची हालचाल करू नका.
तुमची इच्छा असल्यास, तुम्ही सुखासन, भुजंगासन आणि अंजनेयासन देखील करू शकता. पण शवासन सर्वात शेवटी आणि तेही प्राणायामानंतर केले पाहिजे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By - Priya Dixit
