Festival Posters
✕

महत्त्वाचे व फायदेशीर नगदी फळ पीक : केळी लागवड

Updated: मंगळवार, 6 ऑक्टोबर 2026 (12:54 IST)
१. हवामान आणि जमीन
हवामान: उष्ण व दमट हवामान (तापमान २-४० अंश सेल्सिअस). भरपूर सूर्यप्रकाश आवश्यक असतो.
जमीन: मध्यम ते भारी, काळी, उत्तम निचरा होणारी जमीन (सामू ६.५ ते ७.५). जमिनीत पाण्याचा साचलेपणा नसावा.
ALSO READ: अत्यंत कमी कालावधीत भरपूर उत्पादन मिळवून देणारे प्रमुख फळपीक : टरबूज लागवड
२. महत्त्वाच्या जाती
ग्रँड नैन (G-9): निर्यातीसाठी आणि स्थानिक बाजारात सर्वाधिक पसंती. उच्च उत्पादन आणि उत्तम गुणवत्ता.
श्रीमंती, बसराई, हरीसाल: स्थानिक बाजारासाठी उपयुक्त जाती.

३. लागवडीचा काळ आणि पद्धत
काळ:
जून-जुलै (मृग बाग)
ऑक्टोबर-नोव्हेंबर (कांदे बाग)
फेब्रुवारी-मार्च (आंबे बाग)
पद्धत: टिशू कल्चर (ऊती संवर्धन) रोपांचा वापर करणे सर्वात फायदेशीर ठरते.

अंतर:
१.५ मी × १.५ मी (६ × ६ फूट) किंवा
१.८ मी × १.५ मी (६ × ५ फूट)
जोड ओळ पद्धत: ५ × ५ × ८ फूट अंतर (ठिबक सिंचन आणि आंतरपिकासाठी सोयीचे).

४. खत व्यवस्थापन
सेंद्रिय खत: प्रति झाड १० ते १५ किलो चांगले कुजलेले शेणखत लागवडीच्या वेळी द्यावे.
रासायनिक खत (प्रति झाड):
नत्र (Urea): २०० ग्रॅम
स्फुरद (SSP): ४०-५० ग्रॅम
पालाश (MOP): २०० ग्रॅम
हे डोस लागवडीपासून ३०, ६०, ९० आणि १२० दिवसांच्या अंतराने टप्प्याटप्प्याने द्यावेत.

५. पाणी व्यवस्थापन
केळीला मुबलक पाण्याची गरज असते.
ठिबक सिंचन: पाण्याचा कार्यक्षम वापर आणि खत देण्यासाठी (Fertigation) ठिबक सिंचन पद्धतीचाच वापर करावा. उन्हाळ्यात दररोज १५-२० लिटर प्रति झाड पाणी लागते.

६. आंतरमशागत व काळजी
खांब देणे: घड मोठा झाल्यावर झाड कोलमडू नये म्हणून बांबूचा किंवा प्लास्टिक दोरीचा आधार द्यावा.
कमळ कापणे : घडातील शेवटची फळ न धरणारी फुले (कमळ) कापावीत, यामुळे केळीचा आकार वाढतो.
पिलबाग काढणे: मुख्य झाडाभोवती येणारे अनावश्यक सोके (Pups) वेळोवेळी कापावेत.

७. रोग व कीड नियंत्रण
करपा रोग : पानांवर तपकिरी ठिपके पडतात. नियंत्रणासाठी कॉपर ऑक्सिक्लोराईड किंवा मँकोझेबची फवारणी करावी.
सीएमव्ही (CMV - कीड/व्हायरस): पानांवर पिवळे पट्टे येतात. बाधित झाडे उपटून नष्ट करावीत आणि मावा कीटकाच्या नियंत्रणासाठी फवारणी करावी.

८. काढणी व उत्पादन
लागवडीनंतर सुमारे ११ ते १२ महिन्यांत केळीचे घड तयार होतात.
उत्पादन: चांगल्या व्यवस्थापनाखाली प्रति झाड २५ ते ३० किलोचा घड मिळतो. प्रति एकरी सुमारे २५ ते ३० टन उत्पादन मिळू शकते.
ALSO READ: द्राक्ष लागवड: नफा मिळवून देणारा फळबागायत व्यवसाय

सर्व पहा

Pitru Paksha 2026: पूर्वजांप्रती कृतज्ञता व त्यांना तृप्त करण्यासाठी पितृपक्षात श्राद्धातील प्रसादाची थाळी

Pitru Paksha 2026: पितृपक्षात या ३ वस्तू घरी आणा; पितर प्रसन्न होतील

Garud Puran स्त्रिया 'श्राद्ध', 'तर्पण' किंवा 'पिंडदान' करू शकतात का? गरुड पुराणातील माहिती जाणून घ्या

पितृपक्षात जुळून येणार 'लक्ष्मी-नारायण राजयोग'; ४ राशींवर होणार धनवर्षाव

Pitru Paksha 2026 पितृ पक्ष कधीपासून सुरू? श्राद्ध तारखांचे संपूर्ण वेळापत्रक

सर्व पहा

५ कोटी रुपये मिळाल्यानंतर विराट कोहली आला; प्रेमानंद महाराजांच्या आश्रमाबद्दलच्या दाव्यांमुळे खळबळ उडाली

LIVE: मुंबईत देशातील पहिले हवामान उत्कृष्टता केंद्र उभारले जाणार

प्रियकराने हात धरला तर पत्नीने पाय... आणि मग नवऱ्याचा दुपट्ट्याने गळा दाबला! आता 'खुन्या'बद्दलचे सत्य कबरेतून बाहेर येईल

मुलाचे तर्पण करून परत येत असताना अपघातात वडिलांचा मृत्यू तर अंत्यविधीदरम्यान दुसऱ्या मुलाचाही मृत्यू

लोणावळा येथे रायफल साफ करत असताना गोळी लागून हॉटेल व्यावसायिकाच्या मुलाचा मृत्यू

पुढील लेख
Show comments