संत गजानन महाराज यांच्या प्रगट दिनानिमित्त किंवा कोणत्याही धार्मिक कार्यक्रमात भाविकांसमोर प्रबोधन करताना, त्यामध्ये भक्ती, श्रद्धा आणि महाराजांच्या शिकवणीचा ओलावा असणे गरजेचे आहे. तुमच्या उद्बोधनासाठी एक भावनिक आणि प्रभावी मसुदा -
श्री गजानन महाराज प्रबोधन: 'गण गण गणांत बोते'
सुरुवातीची ओढ (प्रास्ताविक)
"अनंत कोटी ब्रह्मांडनायक, महाराजाधिराज, योगीराज, परब्रह्म सच्चिदानंद भक्तप्रतिपालक शेगाव निवासी समर्थ सद्गुरु श्री गजानन महाराज की जय!"
जमलेल्या माझ्या सर्व भक्त परिवाराला माझा सप्रेम नमस्कार. आज आपण इथे फक्त एकत्र आलो नाही आहोत, तर आपण त्या 'विदेही' शक्तीच्या सावलीत बसलो आहोत, ज्यांनी संपूर्ण जगाला 'गण गण गणांत बोते' हा महामंत्र दिला.
विचार करा, माघ वद्य सप्तमीचा तो दिवस... शेगावातील त्या उष्ट्या पत्रावळी जवळ बसलेला एक दिगंबर मूर्तीचा तरुण. अंगावर कपडे नाहीत, हातात माळ नाही, पण डोळ्यात मात्र संपूर्ण ब्रह्मांडाचे तेज! लोक त्यांना वेडे समजले, पण त्यांना काय ठाऊक की ते वेडे नव्हते, तर आपल्यासारख्या संसारी जीवांना 'भक्तीचं वेड' लावण्यासाठी आलेले साक्षात परब्रह्म होते. महाराजांनी कधीच स्वतःचे मोठेपण मिरवले नाही. त्यांनी कधी मोठमोठी प्रवचने दिली नाहीत. त्यांनी शिकवलं ते फक्त 'कर्म' आणि 'सहजता'.
'गण गण गणांत बोते' याचा अर्थ
महाराज नेहमी म्हणायचे - गण गण गणांत बोते. याचा अर्थ किती खोल आहे पहा!
गण: म्हणजे जीव (आपण सर्व).
गणांत: म्हणजे त्या परमात्म्यामध्ये.
बोते: म्हणजे मोजणे किंवा पाहणे.
प्रत्येक जीवामध्ये त्या ईश्वराला पाहणे, हाच महाराजांचा संदेश होता. जेव्हा आपण दुसऱ्याला मदत करतो, तेव्हा आपण प्रत्यक्षात महाराजांचीच सेवा करत असतो.
श्रद्धेची ताकद बघा की आज आपण संकटात असलो की धावत शेगावला जातो... का? कारण आपल्याला माहिती आहे, तिथे माझा 'माऊली' बसलेला आहे. तो वारीला येणाऱ्या भक्तासाठी कोरड्या विहिरीत पाणी आणतो, तो जानराव देशमुखांचा मृत्यू टाळतो आणि तोच माझ्या-तुमच्या सारख्या सामान्य माणसाच्या आयुष्यातील वादळात आपला हात घट्ट धरतो.
भक्तांनो, महाराज कुठेच गेले नाहीत. ते आजही तिथेच आहेत. फक्त अट एकच आहे... तुमची 'श्रद्धा'. डोळे मिटून जेव्हा तुम्ही मनापासून हाक मारता, तेव्हा "होऊ दे रे बाबा" म्हणणारा तो आश्वासक आवाज आजही घुमतो.
समारोप
शेवटी इतकेच सांगेन, महाराजांना हार-तुरे किंवा सोन्या-चांदीपेक्षा तुमचं शुद्ध मन जास्त आवडतं. कुणाचं मन दुखवू नका, वाचेने कुणाचा अपमान करू नका आणि संकटात खचून जाऊ नका. कारण ज्याच्या पाठीशी शेगावीच्या राणाचा हात आहे, त्याला हे जग काय, हे ब्रह्मांडही कमी पडेल! चला तर मग, आज आपण एक संकल्प करूया की, आपण महाराजांचे भक्त म्हणून केवळ मंदिरात जाणार नाही, तर महाराजांचे विचार आपल्या आचरणात आणूया.
शेवटी म्हणण्यासाठी ही एक भावस्पर्शी कविता/प्रार्थना -
शेगावच्या त्या मातीचा, सुगंध आजही येतो, अन् 'गण गण' चा मंत्र मनी, नवा विश्वास देतो...
उष्ट्या त्या पत्रावळीतही, ज्यांनी देव शोधला, माझ्यासारख्या पामरासाठी, तो विदेही शेगावी थांबला
कधी नाळ्याचे पाणी गोड, तर कधी कोरड्या विहिरीला धार, भक्ताच्या हाकेला धावूनी येई, माझा गजानन साक्षात अवतार...
नकोत मला सोन्याच्या खाणी, नकोत मोहरांची रास, फक्त शेवटच्या श्वासापर्यंत, असू दे तुझ्या नामाचा ध्यास
संकटाचे डोंगर जेव्हा, कोसळतील या जीवावरी, तुझ्या कृपेची सावली असू दे, सदैव माझ्या शिरावरी...
लोक म्हणती महाराज गेले, पण प्रचिती आजही येते, प्रत्येक भक्ताच्या डोळ्यातील अश्रूंना, तुझीच मायेची झालर मिळते
शेवटी एकच मागणे तुझ्या चरणी असावे मस्तक, अन् हृदयात तुझे नाम, तुझ्याच मुळे सुसह्य व्हावे, संसाराचे हे धाम...
तूच माता, तूच पिता, तूच माझा आधार, श्री गजानना, तुझ्या चरणी, कोटी कोटी नमस्कार!
ही कविता वाचून झाल्यावर २ सेकंद शांत राहा आणि मग जोरात "श्री गजानन महाराज की जय!" असा जयघोष करा. वातावरण अगदी भक्तिमय होऊन जाईल.
"अनंत कोटी ब्रह्मांडनायक श्री गजानन महाराज की जय!"