Dol Gyaras : का साजरी केली जाते डोल ग्यारस, महत्व जाणून घ्या

dol gyaras
Last Modified गुरूवार, 16 सप्टेंबर 2021 (13:17 IST)
कृष्ण जन्माष्टमीनंतर येणाऱ्या एकादशीला डोल ग्यारस म्हणतात. श्री कृष्णाच्या जन्माच्या अठराव्या दिवशी आई यशोदेने त्यांची जलपूजा (घाट पूजा) केली. हा दिवस डोल ग्यारस म्हणून साजरा केला जातो. जलपूजनानंतरच संस्कारांची सुरुवात होते. अनेक ठिकाणी याला सूरज पूजा म्हणतात आणि तर काही ठिकाणी दश्टोन पूजा.

जलवा पूजन याला कुआं पूजा देखील म्हटलं जातं. या ग्यारसला परिवर्तिनी एकादशी, जलझूलनी एकादशी, वामन एकादशी इतर नावे देखील आाहेत.

शुक्ल-कृष्ण पक्षाच्या एकादशी तिथीला, चंद्राच्या अकरा टप्प्यांचा सजीवांवर परिणाम होतो. परिणामी, शरीराची स्थिती आणि मनाची अस्वस्थता स्वाभाविकपणे वाढते. म्हणूनच उपवास करून आरोग्य राखणे आणि इष्ट पूजेद्वारे मनावर नियंत्रण ठेवणे ही एकादशी उपवासाची विधी आहे आणि प्रामुख्याने केली जाते.
डोल ग्यारस च्या निमित्ताने कृष्ण मंदिरांमध्ये पूजा केली जाते. श्रीकृष्णाची मूर्ती 'डोल' (रथ) मध्ये ठेवून मिरवणूक काढली जाते. या निमित्ताने अनेक गावे आणि शहरांमध्ये जत्रा, आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित केले जातात. यासह, भगवान राधा-कृष्णा यांचे सजवलेले डोल (रथ) मिरवणूक रुपात काढले जातात. यासोबत आखाडे आणि कलाकारांचे प्रदर्शन सर्वांना मंत्रमुग्ध करतात.

असो, एकादशी तिथीला (ग्यारस) सनातन धर्मात खूप महत्त्व मानले जाते. असे मानले जाते की जन्माष्टमीचे व्रत डोल ग्यारसचे व्रत केल्याशिवाय पूर्ण होत नाही. शुक्ल पक्षाची एकादशी एकादशीच्या तिथीमध्येही सर्वोत्तम मानली जाते. शुक्ल पक्षातील पद्मिनी एकादशीचे महत्त्व पुराणातही सांगितले आहे. असे म्हटले जाते की एकादशीपेक्षा अधिक फळदायी उपवास नाही. एकादशीच्या दिवशी शरीरात पाण्याचे प्रमाण जितके कमी असेल तितके उपवास पूर्ण करण्यात सात्त्विकता अधिक असेल.
जन्माष्टमीनंतर येणाऱ्या एकादशीला जलजुलनी एकादशी म्हणतात. या दिवशी, संध्याकाळ होताच, मंदिरांमध्ये बसलेल्या देवांच्या देवता चांदी, तांबे, पितळेपासून बनवलेल्या विमानामध्ये भक्तिमय सूरांमध्ये एकत्र येऊ लागतात. बहुतेक विमाने भक्तांनी खांद्यावर घेतली आहेत.

असे मानले जाते की पावसाळ्यात पाणी खराब होते, परंतु एकादशीच्या दिवशी परमेश्वराच्या जलाशयांमध्ये स्नान केल्यानंतर त्याचे पाणी शुद्ध होऊ लागते. मिरवणुकीत सर्व समाजांच्या मंदिरांची विमाने निघतात. विमान खांद्यावर घेऊन मूर्ती डोलतात. अशावेळी एकादशीला जल झुलानी म्हणतात.
एकादशीच्या दिवशी उपवास ठेवून श्रीकृष्णाची पूजा करण्याचा कायदा आहे. या व्रतामध्ये शुद्धतेची विशेष काळजी घेतली जाते. या व्रताचे पालन केल्याने सर्व प्रकारच्या इच्छा पूर्ण होतात आणि रोग आणि दुःख दूर होतात.

या दिवशी देव आपली कुशी घेतात, म्हणून याला स्थान परिवर्तनिनी एकादशी असेही म्हणतात. या दिवशी उपवास केल्याने एखाद्याला वाजपेय यज्ञाचे फळ मिळते. जी व्यक्ती भगवान विष्णूच्या वामन स्वरूपाची पूजा करते, तिन्ही जग त्याची पूजा करतात.


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

विजयादशमी 2021 : राशीनुसार श्रीरामाचे नाव जपा

विजयादशमी 2021 : राशीनुसार श्रीरामाचे नाव जपा
दसऱ्याच्या दिवशी आपल्या-आपल्या राशीनुसार देवांची पूजा केल्यानं जीवनाच्या प्रत्येक ...

दसऱ्याच्या दिवशी शमीच्या झाडाला ही प्रार्थना करा, पाने ...

दसऱ्याच्या दिवशी शमीच्या झाडाला ही प्रार्थना करा, पाने वाटा... विजया दशमी अशा प्रकारे साजरी करा
विजयादशमीचा सण वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचा संदेश देतो. विजयादशमी हा निश्चयाचा सण आहे की ...

विजयादशमी पौराणिक कथा

विजयादशमी पौराणिक कथा
दुर्गासुर नावाचा एक राक्षस होता. त्याने खडतर तप करुन ब्रह्मदेवाला प्रसन्न केले आणि आपणाला ...

सरस्वती देवीची उत्पत्ती

सरस्वती देवीची उत्पत्ती
देवी सरस्वती यांच्या उत्पतिविषयी पुराणांत अनेक दत्त कथा देखील प्रसिद्ध आहेत. काही ...

Shardiya Navratri 2021: मुलींच्या वयानुसार जाणून घ्या नवमी ...

Shardiya Navratri 2021: मुलींच्या वयानुसार जाणून घ्या नवमी पूजेचे महत्त्व, हे आहे मुहूर्त
शारदीय नवरात्री 2021: नवरात्रीचा नऊ दिवसांचा उत्सव कन्या पूजनाने संपतो. नवरात्रीमध्ये ...

बॉयफ्रेंडसाठी मुजफ्फरपूरमध्ये 'दंगल', मुलींनी एकमेकांचे केस ...

बॉयफ्रेंडसाठी मुजफ्फरपूरमध्ये 'दंगल', मुलींनी एकमेकांचे केस ओढले
मुजफ्फरपूर: मुलींच्या अफेअरमध्ये तुम्ही मुलांमध्ये अनेकदा मारहाण करताना पाहिले असेल. आता ...

भारतीय सैन्याच्या अपघात: 2 मृत्यू

भारतीय सैन्याच्या अपघात: 2 मृत्यू
जम्मू-काश्मीरच्या पाटणी टॉप भागात एक मोठा अपघात झाला आहे.नागाच्या मंदिराजवळ शिवगडच्या ...

सोनू सूद : इन्कम टॅक्सचे छापे, राज्यसभेची ऑफर आणि बदललेली ...

सोनू सूद : इन्कम टॅक्सचे छापे, राज्यसभेची ऑफर आणि बदललेली शिवसेना
बॉलीवूड अभिनेता सोनू सूदवर इनकम टॅक्स विभागाने 20 कोटींपेक्षा जास्त रूपयांची करचुकवेगिरी ...

कोविशील्ड लस मंजूर, ज्या लोकांनी दोन्ही डोस घेतले आहेत ते ...

कोविशील्ड लस मंजूर, ज्या लोकांनी दोन्ही डोस घेतले आहेत ते USला जाऊ शकतील
कोरोनाव्हायरस विरुद्ध पूर्णपणे लसीकरण झालेल्या सर्व हवाई प्रवाशांसाठी अमेरिका ...

सोयाबीनच्या किमतीत मोठी घसरण, शेतकरी चिंतेत

सोयाबीनच्या किमतीत मोठी घसरण, शेतकरी चिंतेत
महाराष्ट्रातील सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांची समस्या कमी होण्याचे नाव घेत नाही आहे. काही ...