पंचगव्य म्हणजे काय? गाईशी संबंधित या पाच गोष्टींना धार्मिक विधींमध्ये विशेष महत्त्व आहे

cow
Last Modified शुक्रवार, 5 ऑगस्ट 2022 (07:53 IST)
हिंदू धर्मात गायीला पवित्र आणि पूजनीय मानले जाते. गायीला मातेचा दर्जा देण्यात आला आहे, पण केवळ गायच नाही तर गायीशी संबंधित पाच गोष्टींनाही हिंदू धर्मात विशेष महत्त्व आहे. मुख्यतः गायीपासून मिळणाऱ्या पाच गोष्टी धार्मिक विधी, पूजा, शुभ कार्यासाठी आवश्यक मानल्या जातात. गाईशी संबंधित या पाच गोष्टींना पंचगव्य म्हणतात , ज्यामध्ये गाईचे दूध, दही, तूप-लोणी, गोमूत्र आणि शेण यांचा समावेश होतो.


पंचगव्य म्हणजे काय
गाईचे दूध, दही, तूप, गोमूत्र आणि शेण या पाच गोष्टींच्या मिश्रणाला पंचगव्य म्हणतात. गायीशी संबंधित या पाच गोष्टींना हिंदू धर्मात विशेष महत्त्व आहे.

पंचगव्याचे धार्मिक महत्त्व
हिंदू धर्मात पंचगव्याशिवाय कोणतेही शुभ कार्य पूर्ण होत नाही. खेड्यापासून शहरांपर्यंत कोणत्याही धार्मिक सण, शुभ कार्य, पूजा, विधी यामध्ये पंचगव्याचा वापर करण्याला प्राधान्य दिले जाते. पंचगव्याचा उपयोग घरगुती शुद्धीकरणापासून ते शरीरशुद्धीपर्यंत केला जातो. जाणून घ्या पंचगव्यातील या पाच गोष्टींचे महत्त्व.

गायीचे दूध-
गाईचे दूध पवित्र मानले जाते. त्याचा उपयोग पूजेत पंचामृत बनवण्यासाठी केला जातो. तसेच गाईच्या दुधाने शिवलिंगावर अभिषेक केल्याने भगवान शंकराची कृपा प्राप्त होते. गाईच्या दुधापासून बनवलेल्या खीर आणि मिठाईसह देवाला भोग अर्पण केला जातो.

दही - दुधापासून बनवलेल्या दह्यालाही धार्मिक महत्त्व आहे. दुधाप्रमाणे शिवलिंगावर दह्याने अभिषेक केल्यास विशेष फळ मिळते.

तूप आणि माखण- गाईच्या तुपाने पूजेत दिवे
लावले जातात. यज्ञ आणि हवन केले जातात. माखन भगवान श्रीकृष्णाला अतिशय प्रिय आहे. श्रीकृष्णाला लोणी अर्पण केले जाते.

शेण-
धार्मिक विधींमध्ये शेण अत्यंत पवित्र मानले जाते. पूजेची जागा शेणाने माखली जाते. यासोबतच शेणापासून गणेशमूर्ती बनवून पूजा करण्याचा कायदा आहे. शेणाशिवाय अनेक पूजा अपूर्ण आहेत.

गोमूत्र-
गंगाजल प्रमाणेच गोमूत्र शिंपडल्याने शुद्धी होते. घरी गोमूत्र फवारणे फायदेशीर मानले जाते. यामुळे नकारात्मक ऊर्जा दूर होते.


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

तिसरा श्रावण सोमवार 2022 : श्रावण सोमवार पुजा आणि व्रत कसे ...

तिसरा श्रावण सोमवार 2022 :  श्रावण सोमवार पुजा आणि व्रत कसे करावे
श्रावण सोमवार पुजा आणि व्रत नियम सध्या श्रावण महिना सुरु असून 15 ऑगस्ट रोजी तिसरा ...

Sankashti Chaturthi 2022: भाद्रपद महिन्याची आजची संकष्टी ...

Sankashti Chaturthi 2022: भाद्रपद महिन्याची आजची संकष्टी चतुर्थी, जाणून घ्या शुभ मुहूर्त, महत्त्व आणि पूजेची पद्धत
हिंदू धर्मात संकष्टी चतुर्थीला विशेष महत्त्व आहे.या दिवशी विधीपूर्वक गणेशाची पूजा केली ...

श्री सूर्यदेवाची आरती

श्री सूर्यदेवाची आरती
जय जय जगत्महरणा दिनकर सुखकिरणा । उदयाचल जगभासक दिनमणि शुभस्मरणा

सूर्यदेवाचे सोपे मंत्र अवश्य म्हणावे

सूर्यदेवाचे सोपे मंत्र अवश्य म्हणावे
दर रविवारी सूर्य पूजन आणि सूर्य मंत्राचा जप 108वेळा केल्याने अवश्य त्याचे फळ मिळतात. जर ...

श्रावण रविवारी वाचावी आदित्यराणूबाईची कहाणी

श्रावण रविवारी वाचावी आदित्यराणूबाईची कहाणी
ऐका आदित्यराणूबाई तुमची कहाणी. आटपाट नगर होतं. त्या नगरात एक ब्राह्मण होता. तो नित्य ...

हुपरीत आढळली एलियन्ससारखी दिसणारी अळी

हुपरीत आढळली एलियन्ससारखी दिसणारी अळी
निसर्ग आपल्या अचंबित करणार्‍या आविष्कारांनी मानवाला नेहमीच विचार करावयास लावतो. संपूर्ण ...

Video विमानाखाली कार घुसली, IGI विमानतळावर मोठा अपघात टळला

Video विमानाखाली कार घुसली, IGI विमानतळावर मोठा अपघात टळला
नवी दिल्ली- राष्ट्रीय राजधानी दिल्लीतील इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर मंगळवारी ...

पनवेलमध्ये मनसेला खिंडार, 100 पदाधिकाऱ्याचा शिंदे गटात ...

पनवेलमध्ये मनसेला खिंडार, 100 पदाधिकाऱ्याचा शिंदे गटात प्रवेश
शिवसेनेनंतर शिंदे गटाने मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांच्या मनसेला खिंडार पाडले आहे. शिंदे ...

संजय राऊत यांच्या मुंबईतील दोन ठिकाणी छापे

संजय राऊत यांच्या मुंबईतील दोन ठिकाणी छापे
शिवसेना खासदार संजय राऊत यांना सक्तवसुली संचालनालयाने अटक केल्यानंतर त्यांच्या संबंधित ...

सुप्रिया सुळे म्हणतात आम्ही सर्व कुटुंब या लढ्यामध्ये एकत्र ...

सुप्रिया सुळे म्हणतात आम्ही सर्व कुटुंब या लढ्यामध्ये एकत्र आहोत
शिवसेनेचे मुख्य प्रवक्ते तथा खासदार संजय राऊत यांना ईडीने अटक केली. राष्ट्रवादी पक्षाचे ...