गोकुळाष्टमी विशेष नैवेद्य पाककृती: कृष्ण जन्माचा पारंपरिक प्रसाद
गोकुळाष्टमीच्या (जन्माष्टमी) शुभ प्रसंगी भगवान श्रीकृष्णाच्या नैवेद्यासाठी गोपालकाला आणि धने-गुळाची सुंठवडा (पंजिरी) या दोन सर्वात महत्त्वाच्या आणि पारंपरिक पाककृती जाणून घ्या....
१. श्रीकृष्ण प्रिय गोपालकाला
साहित्य-
पोहे: १ कप (पाण्यात धुऊन निथळून घेतलेले)
ज्वारीच्या लाह्या: २ कप
ताक: १ कप (ताजे आणि थोडे घट्ट)
दही: २ टेबलस्पून
हिरवी मिरची: २ (बारीक चिरलेली)
आले: १/२ इंच (किसलेले)
काकडी: १/२ कप (बारीक चिरलेली)
सफरचंद/केळीचे तुकडे: १/२ कप (ऐच्छिक)
डाळिंबाचे दाणे: १/४ कप
तेल किंवा तूप: १ टेबलस्पून
जिरे: १ टीस्पून
कोथिंबीर: बारीक चिरलेली
मीठ व साखर: चवीनुसार
कृती-
सर्वात आधी एका मोठ्या भांड्यात भिजवलेले पोहे, ज्वारीच्या लाह्या, बारीक चिरलेली काकडी, फळांचे तुकडे आणि डाळिंबाचे दाणे एकत्र करा. त्यात ताक, दही, चवीनुसार मीठ आणि थोडी साखर घालून हलक्या हाताने सर्व एकत्र मिक्स करा. एका लहान कढईत तूप किंवा तेल गरम करा. त्यात जिरे, किसलेले आले आणि हिरवी मिरची घालून खमंग फोडणी तयार करा. ही फोडणी तयार केलेल्या काला मिश्रणावर ओता. वरून बारीक चिरलेली कोथिंबीर घालून पुन्हा एकदा सर्व जिन्नस नीट एकत्र करा. श्रीकृष्णाचा बाळगोपाळांचा आवडता गोपालकाला नैवेद्यासाठी तयार आहे.
२. धने-गुळाचा सुंठवडा (प्रसाद पंजिरी)
साहित्य-
अख्खे धने: १/२ कप
बारीक चिरलेला किंवा किसलेला गूळ: १/२ कप
सुंठ पावडर : १ टीस्पून
वेलची पावडर: १/२ टीस्पून
किसलेले सुके खोबरे: २ टेबलस्पून (हळवार भाजलेले)
साजूक तूप: १ टीस्पून
कृती-
सर्वात आधी एका कढईत १ टीस्पून तूप गरम करून त्यात अख्खे धने २ ते ३ मिनिटे मंद आचेवर खमंग भाजून घ्या आणि थंड होऊ द्या. थंड झालेले धने मिक्सरच्या भांड्यात घेऊन थोडे मोठे (रवाळ) दळून घ्या. आता त्यात किसलेला गूळ, सुंठ पावडर, वेलची पावडर आणि भाजलेले सुके खोबरे घालून मिक्सरमध्ये फक्त एक फेरी (Pulse mode) फिरवून घ्या, जेणेकरून गूळ नीट एकत्र होईल. जन्मोत्सव पूजेच्या प्रसादासाठी सुंठवडा नैवेद्य म्हणून समर्पणास तयार आहे.
टीप: नैवेद्य दाखवताना प्रसादाच्या वाटीवर तुळशीचे पान ठेवण्यास विसरू नका.
Edited By- Dhanashri Naik
साहित्य-
पोहे: १ कप (पाण्यात धुऊन निथळून घेतलेले)
ज्वारीच्या लाह्या: २ कप
ताक: १ कप (ताजे आणि थोडे घट्ट)
दही: २ टेबलस्पून
हिरवी मिरची: २ (बारीक चिरलेली)
आले: १/२ इंच (किसलेले)
काकडी: १/२ कप (बारीक चिरलेली)
सफरचंद/केळीचे तुकडे: १/२ कप (ऐच्छिक)
डाळिंबाचे दाणे: १/४ कप
तेल किंवा तूप: १ टेबलस्पून
जिरे: १ टीस्पून
कोथिंबीर: बारीक चिरलेली
मीठ व साखर: चवीनुसार
कृती-
सर्वात आधी एका मोठ्या भांड्यात भिजवलेले पोहे, ज्वारीच्या लाह्या, बारीक चिरलेली काकडी, फळांचे तुकडे आणि डाळिंबाचे दाणे एकत्र करा. त्यात ताक, दही, चवीनुसार मीठ आणि थोडी साखर घालून हलक्या हाताने सर्व एकत्र मिक्स करा. एका लहान कढईत तूप किंवा तेल गरम करा. त्यात जिरे, किसलेले आले आणि हिरवी मिरची घालून खमंग फोडणी तयार करा. ही फोडणी तयार केलेल्या काला मिश्रणावर ओता. वरून बारीक चिरलेली कोथिंबीर घालून पुन्हा एकदा सर्व जिन्नस नीट एकत्र करा. श्रीकृष्णाचा बाळगोपाळांचा आवडता गोपालकाला नैवेद्यासाठी तयार आहे.
२. धने-गुळाचा सुंठवडा (प्रसाद पंजिरी)
साहित्य-
अख्खे धने: १/२ कप
बारीक चिरलेला किंवा किसलेला गूळ: १/२ कप
सुंठ पावडर : १ टीस्पून
वेलची पावडर: १/२ टीस्पून
किसलेले सुके खोबरे: २ टेबलस्पून (हळवार भाजलेले)
साजूक तूप: १ टीस्पून
सर्वात आधी एका कढईत १ टीस्पून तूप गरम करून त्यात अख्खे धने २ ते ३ मिनिटे मंद आचेवर खमंग भाजून घ्या आणि थंड होऊ द्या. थंड झालेले धने मिक्सरच्या भांड्यात घेऊन थोडे मोठे (रवाळ) दळून घ्या. आता त्यात किसलेला गूळ, सुंठ पावडर, वेलची पावडर आणि भाजलेले सुके खोबरे घालून मिक्सरमध्ये फक्त एक फेरी (Pulse mode) फिरवून घ्या, जेणेकरून गूळ नीट एकत्र होईल. जन्मोत्सव पूजेच्या प्रसादासाठी सुंठवडा नैवेद्य म्हणून समर्पणास तयार आहे.
टीप: नैवेद्य दाखवताना प्रसादाच्या वाटीवर तुळशीचे पान ठेवण्यास विसरू नका.
ALSO READ: जन्माष्टमी स्पेशल गुळाची खीर रेसिपी
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीचीपूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.Edited By- Dhanashri Naik
