डायबिटीजमध्ये फळं खाणं खरंच धोकादायक? मग ही फळं नक्की खा; ब्लड शुगर राहील नियंत्रणात
डायबिटीज (मधुमेह) असलेल्या रुग्णांमध्ये "फळे खाल्ल्याने ब्लड शुगर वाढते का?" असा प्रश्न नेहमी विचारला जातो. परंतु, सर्वच फळे डायबिटीजसाठी हानिकारक नसतात. योग्य प्रमाणात आणि कमी प्रायमरी ग्लायसेमिक इंडेक्स (GI) असलेली फळे खाल्ल्यास रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रणात राहण्यास उलट मदत होते.
१. डायबिटीजमध्ये फळे कशी निवडावीत?
फळ निवडताना दोन गोष्टी महत्त्वाच्या असतात:
ग्लायसेमिक इंडेक्स (GI): ज्या फळांचा GI ५५ पेक्षा कमी असतो, ती फळे रक्तातील साखर हळूहळू वाढवतात.
फायबर (Fiber): फायबर समृद्ध फळांमुळे साखरेचे पचन संथ गतीने होते.
२. डायबिटीजमध्ये आवर्जून खावीत अशी सुरक्षित फळे
सफरचंद : सफरचंदात मुबलक प्रमाणात फायबर आणि व्हिटॅमिन सी असते.यात असलेले 'पेक्टिन' हे घटक रक्तातील साखर नियंत्रित ठेवण्यास मदत करते. (सफरचंद नेहमी सालीसकट खावे).
जांभूळ : जांभूळ हे डायबिटीजसाठी अमृतासमान मानले जाते.यातील 'जॅम्बोलीन' नावाचा घटक स्टार्चचे साखरेत रूपांतर होण्यापासून रोखतो. जांभळाच्या बियांची पूडही अत्यंत गुणकारी असते.
पेरू : पेरूचा GI खूप कमी असतो आणि त्यात फायबरचे प्रमाण भरपूर असते.ते पचनक्रिया सुधारते आणि इंसुलिनचा प्रभाव वाढवण्यास मदत करते.
संत्री आणि मोसंबी: लिंबूवर्गीय फळांमध्ये व्हिटॅमिन सी आणि फायबर जास्त असते, ज्यामुळे शुगर अचानक वाढत नाही.
पपई: पपईमध्ये अँटीऑक्सिडंट्स भरपूर असतात. योग्य प्रमाणात (१ लहान वाटी) पपई खाणे फायदेशीर ठरते.
डाळिंब : डाळिंबामध्ये आढळणारे अँटीऑक्सिडंट्स हृदयाचे आरोग्य जपतात आणि रक्ताभिसरण सुधारतात.
३. कोणती फळे टाळावीत किंवा अत्यंत कमी प्रमाणात खावीत?
ज्या फळांचा ग्लायसेमिक इंडेक्स आणि शर्करेचे प्रमाण जास्त असते, ती फळे कमी प्रमाणात खावीत:आंबा, केळी, चिकू, द्राक्षे आणि फणस. (ही फळे खायाची असल्यास अगदी लहान फोड किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्याने खावीत).
४. फळे खाताना घ्यावयाची महत्त्वाची काळजी
फळांचा ज्यूस पिणे टाळा: ज्यूस बनवताना फायबर निघून जाते, ज्यामुळे रक्तातील साखर त्वरित वाढते. फळे नेहमी चावून खावीत.
जेवणासोबत फळे खाऊ नका: फळे नेहमी दोन जेवणांच्या मध्ये (उदा. सकाळी ११ वाजता किंवा संध्याकाळी ५ वाजता) स्नॅक म्हणून खावीत.
प्रमाणावर नियंत्रण ठेवा: फळ निरोगी असले तरी एका वेळी एकाच लहान फळाचा (किंवा १ लहान वाटी) समावेश करावा.
ड्राय फ्रूट्स किंवा पॅक केलेले फळ टाळा: सुकामेवा (खजूर, मणुके) किंवा सिरपमध्ये पॅक केलेली फळे खाणे टाळावे.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
