कांद्याला कृष्णावळ का म्हणतात, ही माहिती ठाऊकच नव्हती

onion
Last Modified बुधवार, 9 जून 2021 (09:27 IST)
कांदा याला हिंदी भाषेत प्याज तर इंग्रेजीत ओन्यन किंवा अन्यन (onion) असं म्हणतात. हे कंद श्रेणीत येतं आणि याची भाजी बनते तसेच इतर भाज्यांमध्ये याचा मसाला तयार करुन पदार्थ बनवले जातात. याला संस्कृतमध्ये कृष्णावळ म्हणतात. तथापि हा शब्द हल्ली प्रचलित नाही. तरी कृष्‍णावळ या शब्दामागे एक रहस्य आहे तर जाणून घेऊया कांद्याला कृष्णावळ का म्हणतात ते-

1. दक्षिण भारतात, विशेषत: कर्नाटक आणि तामिळनाडूच्या ग्रामीण भागात, कांदा अजूनही कृष्णावळ या नावाने ओळखला जातो.

2. त्याला कृष्णावळ म्हणण्याचा अर्थ असा आहे की जेव्हा कांदा उभा कापला जातो तेव्हा तो शंखाकृती अर्थात शंखच्या आकृतीत कापला जातो. त्याच वेळी, जेव्हा तो आडवा कापला जातो तेव्हा तो वर्तुळाच्या आकारात कापला जातो.

3. आपल्याला आधीपासूनच माहित आहे की शंख आणि चक्र हे दोन्ही श्रीकृष्णाच्या आठव्या अवतार विष्णूंच्या शस्त्रांशी संबंधित आहेत.
4. शंख
आणि चक्र या कारणामुळेच कांद्याला कृष्णावळ म्हणतात. कृष्ण आणि वलय शब्द मिळून कृष्णावळ शब्द तयार झाला आहे.

5. कृष्णावळ म्हणण्यामागे केवळ हेच एक कारण नव्हे तर जर आपण कांदा त्याच्या पानांसह उलटा धरला तर तो गदा रुपात दिसेल. पत्त्यांशिवाय तो पद्म अर्थात कमळाचा आकार घेतो. गदा आणि पद्म देखील प्रभू विष्णु चक्र आणि शंख याोबत धारण करतात.

उल्लेखनीय आहे की नुकतचं सोनी टीव्हीवर प्रसारित झालेल्या ‘देवी अहिल्या’ या मालिकेत ही माहिती सांगितली गेली आहे. अहिल्याला तिच्या सासू गौतमा राणीने विचारले की घरात कृष्णावळचे नाव काय आहे.
(ही सामग्री पारंपारिकपणे मिळविलेल्या माहितीवर आधारित आहे, वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही, वाचकांनी स्व: विवेकानुसार निर्णय घ्यावा.)


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

भक्ती म्हणजे

भक्ती म्हणजे
किती साधी सोपी सरळ व्याख्या आहे पहा... भक्ती जेव्हा "अन्नात" शिरते तेव्हा तीला ...

वटवृक्षा सारखा वृक्ष, त्यास पुजावे

वटवृक्षा सारखा वृक्ष, त्यास पुजावे
परत केले प्राण सत्यवानाचे, देवही गहिवरला,

वट पौर्णिमा व्रत कथा

वट पौर्णिमा व्रत कथा
अनेक वर्षापूर्वी भद्र देशात अश्वपती नावाचा राजा राज्य करीत होता. त्याला सावित्री नावाची ...

वट सावित्री पौर्णिमा : खास 6 उपाय

वट सावित्री पौर्णिमा : खास 6 उपाय
ज्येष्ठ पौर्णिमेला वटपौर्णिमा साजरी केली जाते. या दिवशी करण्यासारखे 6 खास उपाय. 1. ...

वडाच्या झाडाला सात फेऱ्या का मारतात

वडाच्या झाडाला सात फेऱ्या का मारतात
सावित्रीने सत्यवानाचे प्राण वाचवण्यासाठी यमलोक गाठलं आणि तेव्हापासून सर्व सुवासिनींनी ...

"जपा वनस्पती, करा त्याचा उपयोग, निरामय जीवनासाठी"

विविध वनस्पतीचा मौल्यवान खजीना, अमूल्य आहे, जपा वनस्पती ना,

धनकवडीत राहत्या घरात रक्ताच्या थारोळ्यात महिलेचा मृतदेह ...

धनकवडीत राहत्या घरात रक्ताच्या थारोळ्यात महिलेचा मृतदेह सापडला
पुण्यातील धनकवडी परिसरातील एका घरामध्ये रक्ताच्या थारोळ्यात एका महिलेचा मृतदेह सापडला. आज ...

अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या सतर्कतेमुळे ‘ती’ बचावली

अंधश्रद्धा निर्मूलन समितीच्या सतर्कतेमुळे ‘ती’ बचावली
संगमनेर तालुक्यातील कौठे कमळेश्वर गावात होणारा अल्पवयीन मुलीचा बालविवाह रोखण्यात ...

ऑक्सिजन निर्मिती प्रकल्पांसाठी उद्योगांना विशेष प्रोत्साहन; ...

ऑक्सिजन निर्मिती प्रकल्पांसाठी उद्योगांना विशेष प्रोत्साहन; शासन निर्णय जारी
कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर राज्याची ऑक्सिजनची गरज पूर्ण करण्यासाठी शासनाने ‘मिशन ऑक्सिजन ...

‘लसीच्या तुटवड्याला केंद्र सरकारच जबाबदार’; सीरम ...

‘लसीच्या तुटवड्याला केंद्र सरकारच जबाबदार’; सीरम इन्स्टिट्यूटचा धक्कादायक आरोप
गेल्या अनेक दिवसांपासून कोरोनाच्या दुसऱ्या लाटेने देशभरात थैमान घातलं आहे. कोरोनाच्या ...