अत्यंत फायदेशीर व्यवसाय "लसूण लागवड Garlic Farming"
लसणाची शेती हा शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत फायदेशीर व्यवसाय मानला जातो. योग्य नियोजन, योग्य वाण आणि योग्य हवामान मिळाल्यास लसणाचे भरघोस उत्पन्न घेता येते. लसूण लागवडीची सविस्तर माहिती आज आपण पाहणार आहोत.
१. योग्य वेळ आणि हवामान
लागवडीचा काळ: ऑक्टोबर ते नोव्हेंबर हा महिना लसूण लागवडीसाठी सर्वात उत्तम मानला जातो.
हवामान: लसणाच्या पिकासाठी थंड हवामान (१५°C ते २५°C) योग्य असते. गड्डे तयार होण्याच्या काळात थोडे उबदार हवामान गरजेचे असते.
२. माती आणि पूर्वमशागत
जमीन: मध्यम ते भारी, पाण्याचा उत्तम निचरा होणारी आणि सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध असलेली जमीन (pH ६.० ते ७.०) निवडावी.
पूर्वमशागत: जमीन २-३ वेळा आडवी-उभी नांगरून भुसभुशीत करावी. शेवटच्या पाळीच्या वेळी प्रति एकरी १० ते १२ टन चांगले कुजलेले शेणखत मातीत मिसळावे.
३. प्रमुख आणि सुधारित वाण
भीमा ओमस (Bhima Omkar): पांढरे शुभ्र आणि मोठे गड्डे, अधिक उत्पादनासाठी प्रसिद्ध.
गोदावरी : हलका जांभळट रंग, साठवणुकीसाठी उत्तम.
जी-४१ (G-41): कीड आणि रोगांना बळी न पडणारी उत्तम जात.
श्वेता / जी-१ (G-1): व्यापारी दृष्टिकोनातून लोकप्रिय.
४. लागवड पद्धत आणि बियाणे प्रमाण
बियाणे प्रमाण: एक एकर क्षेत्रासाठी साधारण २०० ते २५० किलो लसूण पाकळ्या लागतात.
बियाणे प्रक्रिया: लागवडीपूर्वी पाकळ्यांना बाविस्टिन (Bavistin) किंवा ट्रायकोडेर्मा २-३ ग्रॅम प्रति किलो याप्रमाणे चोळावे, ज्यामुळे बुरशीजन्य रोग होत नाहीत.
लागवडीचे अंतर:
ओळीतील अंतर: १५ सेमी
दोन रोपांतील अंतर: १० सेमी
पाकळ्या जमिनीखाली २ ते ३ सेमी खोल गाडाव्यात.
५. खत आणि पाणी व्यवस्थापन
खत व्यवस्थापन:
लागवडीच्या वेळी: नत्र, स्फुरद आणि पालाश (NPK 50:50:50) द्यावे.
लागवडीनंतर ३० ते ४५ दिवसांनी: उरलेले नत्र (५० किलो युरिया) द्यावे.
पाणी व्यवस्थापन:
लागवड केल्यावर लगेच पहिले पाणी द्यावे.
त्यानंतर मातीचा पोत आणि हवामानानुसार ८ ते १० दिवसांच्या अंतराने पाणी द्यावे.
ठिबक सिंचन (Drip) किंवा तुषार सिंचन (Sprinkler) वापरल्यास पाणी आणि खतांची बचत होते.
६. काढणी आणि उत्पादन
काढणीची वेळ: लागवडीनंतर साधारण १३० ते १५० दिवसांत पीक तयार होते. पाने पिवळी पडू लागली आणि वाळू लागली की काढणी करावी.
उत्पादन: योग्य व्यवस्थापन केल्यास प्रति एकरी ३५ ते ५० क्विंटल उत्पन्न सहज मिळू शकते.
काढणीनंतर लसूण ३-४ दिवस सावलीत सुकवून मगच त्याची जुडी बांधावी किंवा साठवणूक करावी. यामुळे लसूण जास्त काळ टिकतो.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
