हे योगासन शरीर आणि मन दोन्ही निरोगी ठेवतात

Publish: Sat, 21 Jun 2025 (21:30 IST) Updated: Sat, 21 Jun 2025 (15:30 IST)

तुम्ही योगासनांबद्दल अनेकदा ऐकले असेलच पण योग मुद्रांबद्दल क्वचितच बोलले जाते. विशेष म्हणजे ते योगासनांसारखे शरीराला फायदेशीर ठरते. जरी योग मुद्रा सर्व वयोगटातील लोकांसाठी आहेत, परंतु जे योगासन करू शकत नाहीत किंवा ते टाळतात त्यांनी योग मुद्रांबद्दल जाणून घ्या. परंतु लक्षात ठेवा की याचा अर्थ असा नाही की शरीर सक्रिय ठेवण्यासाठी व्यायाम करू नये. चला योग मुद्रांचे आरोग्य फायदे आणि ते कसे करावे

वायु मुद्रा 

वायु मुद्रेचा नियमित सराव केल्याने पोटाशी संबंधित समस्या जसे की गॅस, आम्लता आणि इतर समस्या, केस गळणे कमी होणे, वजन नियंत्रण, चिंता दूर होणे इत्यादी फायदे मिळतात. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, ते शरीरातील हवेचे संतुलन करून वात दोष काढून टाकते. 

कसे करायचे? 

पद्मासन स्थितीत बसा आणि दीर्घ श्वास घ्या. आता तुमचा हात तुमच्या मांडीवर ठेवा आणि तुमचा तळहाता आकाशाकडे वळवा. तुमची तर्जनी वाकवा आणि तुमच्या अंगठ्याने ती दाबा

अग्नि मुद्रा 

अग्नि मुद्रा वजन कमी करण्यास, पचन सुधारण्यास, दृष्टी वाढविण्यास आणि खोकला आणि सर्दी बरा करण्यास मदत करते. याशिवाय सांधेदुखी, त्वचेच्या समस्या, श्वसनाच्या समस्यांमध्येही आराम मिळतो. 

कसे करायचे? 

पद्मासनात बसा आणि दोन्ही हात गुडघ्यांवर ठेवून ध्यान करा. यामध्ये दोन्ही हातांच्या मधल्या बोटांना अंगठ्याशी जोडावे लागेल. फक्त तळवे खाली तोंड करून आहेत याची खात्री करा.

आदि मुद्रा 

फुफ्फुसांचा संसर्ग आणि जळजळ कमी करण्यासाठी, मनःशांती मिळविण्यासाठी, थंडीपासून आराम मिळविण्यासाठी आणि शरीराला ऊर्जावान ठेवण्यासाठी आदि मुद्रेचा सराव केला जातो. जर तुम्हाला एकाग्रता वाढवायची असेल तर दररोज या मुद्रेचा सराव करा. 

चिन्मय मुद्रा 

ही मुद्रा माणसाला स्वतःबद्दल आणि त्याच्या शरीराबद्दल जागरूक राहण्यास शिकवते. याद्वारे, श्वासावर लक्ष केंद्रित करून अंतर्गत क्रियाकलापांची जाणीव होऊ शकते. जर तुम्हाला तणाव, निद्रानाश, पचनक्रिया बिघडवण्यासारख्या समस्यांपासून मुक्ती मिळवायची असेल तर चिन्मय मुद्रेचा सराव करा. 

कसे करायचे?

वज्रासनात बसा आणि डोके आणि पाठीचा कणा सरळ ठेवा. तर्जनी अंगठ्याशी जोडा आणि उर्वरित बोटे हाताच्या आतील बाजूस दुमडा. हात मांड्यांवर ठेवा आणि खोलवर श्वास घ्या आणि श्वास सोडा. 

वरुण मुद्रा 

शरीरातील पाण्याचे तत्व संतुलित करण्यासाठी वरुण मुद्रा केली जाते, ती त्वचेतील नैसर्गिक ओलावा राखते. याशिवाय, बद्धकोष्ठता, आम्लता, सांधेदुखी, अपचन यासारख्या समस्यांपासून देखील आराम मिळतो. 

कसे करायचे? 

तुमचा पाठीचा कणा सरळ ठेवून अतिशय आरामदायी स्थितीत बसा. गुडघे वाकवून बसा आणि तुमच्या करंगळीचे टोक तुमच्या अंगठ्याच्या टोकाशी जोडा. दररोज 15 मिनिटे हे करणे फायदेशीर आहे. 

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit