२० सप्टेंबर रोजी अदुःख नवमी, का आणि कशी साजरी करतात जाणून घ्या
अदुःख नवमी हा हिंदू धर्मातील एक विशेष धार्मिक सण आणि व्रत आहे. नावाप्रमाणेच "अदुःख" म्हणजे दुःखाचा अभाव किंवा जीवनातून दुःख, वियोग आणि संकट दूर करणे.
१. अदुःख नवमी म्हणजे काय?
भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील नवमी तिथीला 'अदुःख नवमी' म्हटले जाते. हे व्रत प्रामुख्याने पार्वती देवी (गौरी/शक्ती) ला समर्पित असते. या व्रताचा मुख्य उद्देश अखंड सौभाग्य प्राप्ती, पती-पत्नीमधील प्रेमाचे नाते टिकून राहणे आणि कुटुंबाला दुःखापासून दूर ठेवणे हा असतो.
२. हे व्रत का साजरे केले जाते? (महत्त्व व कारण)
दाम्पत्य सुखासाठी: हे व्रत पती आणि पत्नी दोघेही करू शकतात. विवाहबंधनात कधीही वियोग (विरह) येऊ नये आणि जन्मोजन्मी एकमेकांची साथ लाभावी यासाठी हे व्रत केले जाते.
कौटुंबिक सुख आणि आरोग्यासाठी: घरातील दारिद्र्य, आजारपण आणि मानसिक क्लेश दूर व्हावेत म्हणून स्त्रिया गौरीची पूजा करतात.
सद्गुणी संततीसाठी: काही प्रदेशांत निरोगी आणि बुद्धिवान अपत्यप्राप्तीसाठी हे व्रत ठेवण्याची परंपरा आहे.
दिवंगत जोडीदाराच्या आत्मशांतीसाठी: असमयी जोडीदार गमावलेल्या व्यक्ती (विधुर किंवा स्त्रिया) आपल्या जोडीदाराच्या आत्म्याला सद्गती मिळावी यासाठीही हे व्रत करतात.
३. अदुःख नवमी कशी साजरी केली जाते? (पूजा पद्धती)
सकाळची तयारी: या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान केली जातात.
पूजा संकल्प: गौरी/पार्वती देवीच्या मूर्तीची किंवा प्रतिमेची स्थापना केली जाते. देवीला हळद, कुंकू, अक्षता, फुले आणि वस्त्र अर्पण केले जाते.
उपवास: या दिवशी भाविक पूर्ण दिवसाचा उपवास ठेवतात. काही जण एकभुक्त (दिवसातून एकदाच सात्त्विक आहार घेणे) राहून व्रत करतात.
कथा आणि स्तोत्र पठण: देवी पार्वतीचे ध्यान केले जाते आणि 'अदुःख नवमी व्रत कथा' तसेच पार्वती स्तोत्राचे पठण केले जाते.
दानधर्म व अन्नदान: पूजेनंतर सुवासिनी स्त्रियांना वाण (हळद-कुंकू व भेटवस्तू) दिले जाते. गरीब किंवा गरजू लोकांना अन्न आणि वस्त्र दान केले जाते.
पारणे: संध्याकाळी आरती करून, देवीला नैवेद्य दाखवून आणि चंद्र/सूर्याला अर्घ्य देऊन व्रताचे पारणे केले जाते.
