बारा प्रकारचे गुरु आणि त्यांची वैशिष्ट्ये

Guru Purnima Puja Muhurat
Guru Purnima 2020
Last Modified बुधवार, 9 सप्टेंबर 2020 (14:38 IST)
पांडवप्रतापाच्या पांचव्या अध्यायाप्रमाणे गुरु बारा प्रकारचे आहेत आणि अधिकारी गुरूशिवाय इष्टदेवता साधन प्राप्त नाही -
१. धातुर्वादी गुरुः शिष्याकडून तीर्थाटन करवून नाना साधनें सांगून शेवटीं ज्ञानप्राप्ति करून देणारे.

२. चंदन गुरुः चंदनवृक्ष जसा आपल्या जवळच्या वृक्षांना आपल्यासारखाच चंदन बनवितो (हिंगणवेळू व केळीचे वृक्ष सोडून) तसा अमक्त शिवायकरून आपल्या केवळ समागमानेच भक्तांस तारणारे.

३. विचार गुरुः नित्य विचाराने शिष्यास ज्ञान करून देऊन पिपीलिकार्माने साक्षात्कार करून देणारे.
४. अनुग्रह गुरुः शिष्याव्र कृपानुग्रह करणारे, त्याच्या प्रतापानेच सायास न होतां शिष्यास ज्ञान देणारे.

५. परीस गुरुः परीस ज्याप्रमाणे स्प्रर्शमात्रेने लोह ते सुधर्ण बनवितो त्याप्रमाणे स्पर्शाने शिष्यास गुरुत्व प्राप्त करुन देणारे.

६. कच्छप गुरुः कूर्म म्हणजे कासवी ज्याप्रमाणे नुसत्या अवलोकनाने पिलांचें पोषण करिते, त्याप्रमाणे कृपावलोकनानेच शिष्याचा उद्धार करणारे.
७. चंद्र गुरुः चंद्र उदय पावताच चंद्रकांतास पाझर फुटतो, त्याप्रमाणे अंतर द्रवताच दूरचे शिष्यही तरणारे.

८. दर्पण गुरुः आरशात पाहिल्याबरोबर आपले मुख आपणास दिसतं. त्याप्रमाणे नुसत्या दर्शनाने स्वरूपज्ञान देणारे.

९. छायानिधि गुरुः छायानिधि या नावाचा एक मोठा पक्षी आकाशात फिरत असतो. त्याची छाया ज्याच्यावर पडते तो राजा होतो. त्याप्रमाणे आपली छायेने तत्काळ स्वानंद साम्राज्याधिपती करणारे.
१०. नादनिधि गुरुः नादनिधि नावाच्या मण्यात ज्या धातूचा घ्वनी त्याच्या कानात पडतो त्या सर्व धातू स्वस्थानी सुवर्ण बनतात. त्याप्रमाणे मुमुक्षूची करुणवाणी त्याच्या कानी पडतांच मुमुक्षूस दिव्य ज्ञान प्रदान करणारे.

११. क्रौंचपक्षी गुरुः क्रौंच नावाची पक्षीण समुद्रतीरी पिले ठेवून चारा घेण्यासाठी सहासहा महिने दूरदेशी फिरावयास जाते. व वारंवार आकाशाकडे डोळे करून पिलांची आठवण करते. त्या योगाने तेथे पिले पुष्ट होतात. त्याचप्रमाणे शिष्याची आठवण करुन त्याला त्याच्या स्थानी असताच तारणारे.
१२. सूर्यकांत गुरुः सूर्याची इच्छा नसतानाही सूर्यदर्शनाने सूर्यकांत मण्यात अथवा भिंगात अग्नी पडतो व खाली घरलेला कापूस जळतो. त्याप्रमाणे ह्या गुरूची द्दष्टि जिकडे झळकतेते पुरुष तात्काळ विदेहत्व पावतात.


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

कार्तिक महिन्यात सूर्योदयापूर्वी स्नान करण्याचे फायदे

कार्तिक महिन्यात सूर्योदयापूर्वी स्नान करण्याचे फायदे
कार्तिक महिन्याला शास्त्रात पुण्य महिना असे ही म्हणतात. पुराणानुसार जे फळ सामान्य दिवसात ...

भुलाबाई गाणी : मग जा आनंदात माहेरा माहेरा !!

भुलाबाई गाणी : मग जा आनंदात माहेरा माहेरा !!
सकाळी लवकर उठ ग सुनबाई, नकोच जाऊ माहेरा माहेरा, सकाळी उठून योगा कर ग सुनबाई, नकोच जाऊ ...

एक अखंड दिवा लावून आपण कोट्याधीश होऊ शकता

एक अखंड दिवा लावून आपण कोट्याधीश होऊ शकता
ईशान्य कोपर्‍यात गुलाबी कमळावर विराजमान लक्ष्मीची पूजा करावी आणि पूजेसाठी दोन ‍दिवे ...

घर सजवताना हे रंग वापरा, सुंदरतेसह शांती अनुभवाल

घर सजवताना हे रंग वापरा, सुंदरतेसह शांती अनुभवाल
सध्या सणासुदीचे दिवस सुरू झाले आहेत. दिवाळी काहीच दिवसांवर येऊन टिपली आहे. त्या पूर्वी ...

कोजागरी पौर्णिमा माहिती, महत्त्व आणि पूजा विधी

कोजागरी पौर्णिमा माहिती, महत्त्व आणि पूजा विधी
अश्विन महिन्यात येणाऱ्या पौर्णिमेला कोजागरी पौर्णिमा व शरद पौर्णिमा असे म्हंटले जाते. ...

CSKच्या चाहत्यांनी धोनीला लिहिलं पत्र, कारण जाणून घ्या...

CSKच्या चाहत्यांनी धोनीला लिहिलं पत्र, कारण जाणून घ्या...
आयपीएलमध्ये (IPL 2020) चेन्नई विरुद्ध कोलकाता यांच्याच झालेला सामना CSKने 10 धावांनी ...

चिंता नको, आयडॉलच्या न होऊ शकलेल्या पुढील सर्व परीक्षा १९ ...

चिंता नको, आयडॉलच्या न होऊ शकलेल्या पुढील सर्व परीक्षा १९ ॲाक्टोबर २०२० पासून
तांत्रिक अडचणींमुळे आयडॉलच्या न होऊ शकलेल्या पुढील सर्व परीक्षा १९ ॲाक्टोबर २०२० पासून ...

हवाई दल दिनाच्या दिवशी मोदींनी देशातील शूर योद्ध्यांना सलाम ...

हवाई दल दिनाच्या दिवशी मोदींनी देशातील शूर योद्ध्यांना सलाम केला
नवी दिल्ली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुरुवारी देशाच्या शौर्य योद्धांना 88व्या भारतीय ...

सीबीआयचे माजी संचालक अश्विनी कुमार यांची आत्महत्या

सीबीआयचे माजी संचालक अश्विनी कुमार यांची आत्महत्या
सीबीआयचे माजी संचालक व नागालँडचे माजी राज्यपाल अश्विनी कुमार (६९) यांचा मृतदेह सिमला ...

भाजप नेत्याविरुद्ध सुनेने केला विनयभंगाचा गुन्हा दाखल

भाजप नेत्याविरुद्ध सुनेने केला विनयभंगाचा गुन्हा दाखल
दौंडमधील भाजपचे नेते तानाजी संभाजी दिवेकर यांना विनयभंगाच्या प्रकरणात अटक करण्यात आली ...