testwebdunia1
testwebdunia0
testwebdunia2

म्हैसूरचा दसरा

dussara
वेबदुनिया|
दसरा हा कर्नाटकचा नदहब्बा म्हणजे राज्याचा सण आहे. नवरात्रातील दहा दिवसांना दसरा म्हणण्याची येथे प्रथा आहे. या दसऱ्याचा शेवट विजयादशमीच्या दिवशी होतो. याच दिवशी जगभरात प्रसिद्ध असलेली 'जंबू सवारी' म्हणजे हत्तींची मिरवणूक ऐतिहासिक म्हैसूर शहरातून निघते.

अनिष्ट प्रवृत्तींवर मिळविलेला विजय साजरा करण्यासाठीच विजयादशमीचे प्रयोजन आहे. देवी चामुंडेश्वरीने महिषासूराचा वध केला, तोही याच दिवशी. महिषासूराच्या नावावरूनच म्हैसूर हे नाव पडले. या पौराणिक महत्त्व असलेल्या म्हैसूर शहरात दसरा साजरा करण्याची प्रथाही पारंपरिक आहे. येथील दसरा पाहण्यासाठी लांबून लोक येतात. अगदी परदेशातील लोकही हजेरी लावतात.

येथील म्हैसूर राजवाडा नवरात्राच्या दहाही दिवसात रोषणाईने लखलखत असतो. शहरातच असलेल्या चामुंडी टेकडीवर चामुंडेश्वरीचे मंदिर आहे. वाडियार राजघराण्याच्या प्रतिनिधींकडून म्हणजे राजा-राणीकडून या देवीची विशेष पूजा केली जाते. त्यानंतर उत्सवाला सुरवात होते, असे मानले जाते. त्यानंतर विशेष दरबार भरविला जातो. कृष्णराजा वाडियार यांनी १८०५ पासून हा विशेष दरबार भरविण्याची प्रथा सुरू केली. या दरबारात राजघराण्यातील सदस्य, विशेष निमंत्रित, अधिकारी तसे सामन्यजनही उपस्थित असतात. या राजघराण्याचे सध्याचे वारस श्रीकांतदत्ता नरसिंहराजा वाडीयार यांच्या काळातही ही प्रथा सुरू आहे. एवढंच की राजेशाही संपल्याने हा दरबार खासगी स्वरूपात भरतो.

या कार्यक्रमाचे मुख्य आकर्षण म्हणजे माता चामुंडेश्वरीची मिरवणूक. सजवलेल्या हत्तीच्या पाठीवर सोन्याच्या अंबारीत देवीची मूर्ती ठेवण्यात येते. मिरवणुकीला सुरवात होण्यापूर्वी या मुर्तीची राजघराण्यातील जोडप्याकडून पूजा करण्यात येते. या मिरवणूकीचे दृश्य अतिशय प्रेक्षणीय असते. बॅंड निनादत असतो. लोक आनंदात नाचत असतात. हत्ती सजविल्यामुळे अतिशय छान दिसत असतात. त्यांच्याबरोबर घोडे आणि उंटही सजवून मिरवणूकीत चालत असतात. आणि ही मिरवणूक पहायला हजारो लोक रस्त्याच्या कडेला उभे असतात.

म्हैसूरच्या राजवाड्यापासून निघालेली ही मिरवणूक 'बन्नीमंडप' या स्थळापाशी जाऊन थांबते. तेथे शमीचे मोठे झाड आहे. त्याची पूजा केली जाते. याच झाडाच्या ढोलीत पांडवांनी अज्ञातवासात असताना आपली शस्त्रे लपवून ठेवली होती. कोणतीही लढाई सुरू होण्यापूर्वी राजेलोक या झाडाची पूजा करतात. त्यामुळे आपल्याला विजय मिळतो, अशी त्यांची श्रद्धा होती. नवरात्रापासून सुरू झालेला दसर्‍याचा उत्सव विजयादशमीच्या दिवशी रात्री बन्नीमंडपाच्या मैदानावर 'पनजिना काव्यायथ्थू'ने (बॅटरीच्या प्रकाशातील संचलन) संपतो.

दसर्‍याच्या सणाचे आणखी एक आकर्षण म्हणजे म्हैसूर राजवाड्याच्या विरूद्ध दिशेला असलेल्या मैदानावर भरणारी यात्रा होय. दसरा सुरू झाल्यापासून सुरू झालेले ही यात्रा सुरू होते. ती डिसेंबरपर्यंत चालते. या यात्रेत विविध स्टॉल असतात. त्यात कपडे, प्लास्टिक वस्तू, किचनमधील वस्तू, कॉस्मेटिक्स, खाण्यापिण्याचे पदार्थ यांचा समावेश असतो. तेथे लोकांची प्रचंड गर्दी होते.

नवरात्राच्या दहा दिवसांत येथे संगीत व नृत्याचे कार्यक्रम होतात. त्यात जगभरातील बडे बडे कलावंत हजेरी लावतात. याशिवाय येथे होणार्‍या कुस्त्या हाही आकर्षणाचा बिंदू आहे. जगभरातील प्रसिद्ध कुस्तीगीर येथे येत असतात.

म्हैसूरविषयी- हे कर्नाटकातील दुसर्‍या क्रमांकाचे शहर आहे. बंगळूरपासून ते 130 किलोमीटरवर आहे. ऐतिहासिक म्हैसूर राज्याची म्हैसूर ही राजधानी होती. वाडियार घराण्याने येथे राज्य केले.


यावर अधिक वाचा :

राशिभविष्य

शुभ पुष्य नक्षत्रावर काय करणे योग्य ठरेल, नक्की जाणून घ्या

शुभ पुष्य नक्षत्रावर काय करणे योग्य ठरेल, नक्की जाणून घ्या
पुष्य नक्षत्राचा स्वामी शनी आहे म्हणून या दिवशी शनी व्रत आणि पूजन केलं जातं.

पुष्य नक्षत्रात वाहनाची खरेदी करावी की नाही ?

पुष्य नक्षत्रात वाहनाची खरेदी करावी की नाही ?
पुष्य नट्रक्षात लोक बर्‍याचदा सोनं किंवा चांदी विकत घेतात, पण लोखंड खरेदी करायचा की नाही ...

यंदा दोन दिवस पुष्‍य नक्षत्र, जाणून घ्या कोणत्या दिवशी काय ...

यंदा दोन दिवस पुष्‍य नक्षत्र, जाणून घ्या कोणत्या दिवशी काय खरेदी करावी
ज्योतिष्यांप्रमाणे यंदा पुष्‍य नक्षत्र दोन दिवस असेल. 21 ऑक्टोबर रोजी सोम पुष्य आणि 22 ...

दिवाळीपूर्वी ही कामे नक्कीच करायला हवी, लक्षात नसेल तर एकदा ...

दिवाळीपूर्वी ही कामे नक्कीच करायला हवी, लक्षात नसेल तर एकदा वाचून घ्या
काचेचं तुटलेलं सामान घरातील कोणत्याही कोपर्‍यात तुटलेलं काचेचं सामान किंवा खिडकीत तुटका ...

लक्ष्मी पूजन करण्याची योग्य पद्धत व नियम

लक्ष्मी पूजन करण्याची योग्य पद्धत व नियम
लक्ष्मी पूजनाच्या अनेक विधी असल्या तरी आज आम्ही आपल्याला सोपी आणि योग्य पद्धत सांगत आहोत. ...

मोदी आणि शाह झोपेत सुद्धा माझं नाव घेतात : शरद पवार

मोदी आणि शाह झोपेत सुद्धा माझं नाव घेतात : शरद पवार
“पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि गृहमंत्री अमित शाह यांना माझ्याशिवाय राहवत नाही. ते ...

यात चुकीचे काय?, उदयनराजे यांचा सवाल

यात चुकीचे काय?, उदयनराजे यांचा सवाल
छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वंशज उदयनराजे भोसले यांनी गड किल्ल्यांना लग्नसमारंभांसाठी भाडे ...

देशाला आदित्यसारख्या युवा नेत्याची गरज : संजय दत्त

देशाला आदित्यसारख्या युवा नेत्याची गरज : संजय दत्त
बॉलिवूड अभिनेता संजय दत्त याने युवासेनाप्रमुख आदित्य ठाकरे यांना पाठिंबा दिला आहे. संजय ...

फ्लिपकार्ट आता मनोरंजन क्षेत्रात

फ्लिपकार्ट आता मनोरंजन क्षेत्रात
ई-कॉमर्स कंपनी फ्लिपकार्टने ‘फ्लिपकार्ट व्हिडिओ ओरिजिनल्स’ नावाचे एक नवे व्हिडीओ ...

'या' वेळेत एक्झिट पोल दाखवता येणार नाहीत

'या' वेळेत एक्झिट पोल दाखवता येणार नाहीत
भारतीय निवडणूक आयोगाने विधानसभा निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर एक्झिट पोलवर बंदी घातली आहे. ...