नाग पंचमी : जाणून घ्या सर्व पौराणिक सापांची नावे

Nagpanchami
Last Modified सोमवार, 2 ऑगस्ट 2021 (09:01 IST)
नागपंचमी हा श्रावण महिन्यातील सण आहे. या दिवशी घरोघरी नागाची पूजा करून नागदेवतेला प्रसन्न करण्याची पद्धत आहे.कालिया नागाचा पराभव करून यमुना नदीच्या पात्रातून भगवान श्रीकृष्ण सुरक्षित वर आले तो दिवस श्रावण शुद्ध पंचमीचा होता. त्या दिवसापासून नागपूजा प्रचारात आली असे मानले जाते.
1. अष्टनागांची नावे आहेत- अनंत, वासुकी, पद्म, महापद्म, तक्षक, कुलीर, कर्कट आणि शंख.

2. भारतात, वरील आठांच्या कुळाचे विस्तार झाले ज्यामध्ये नागवंशी आहेत- नल, कवर्धा, फणि-नाग, भोगिन, सदाचंद्र, धनधर्मा, भूतनंदि, शिशुनंदि किंवा यशनंदि तनक, तुश्त, ऐरावत, धृतराष्ट्र, अहि, मणिभद्र, अलापत्र, कम्बल, अंशतर, धनंजय, कालिया, सौंफू, दौद्धिया, काली, तखतू, धूमल, फाहल, काना, गुलिका, सरकोटा, कालिया, अश्वसेन इतर साप कुळांची नावे आहेत.
3. अग्निपुराणात 80 प्रकाराच्या नाग कुळांचे वर्णन आहे, ज्यात वासुकी, तक्षक, पद्म, महापद्म प्रसिद्ध आहे। ज्याप्रकारे सूर्यवंशी, चंद्रवंशी आणि अग्निवंशी मानले गेले आहेत त्याचप्रकारे नागवंशींचीही प्राचीन परंपरा आहे. महाभारत काळात नागा जातींचे गट


पसरलेले होते. अथर्ववेदमध्ये काही नागांच्या नावांचे उल्लेख आढळतात. हे नाग आहेत- श्वित्र, स्वज, पृदाक, कल्माष, ग्रीव आणि तिरिचराजी नागांमध्ये चित कोबरा (पृश्चि), काळा फणियर (करैत), गवत रंगीत (उपतृण्य), पिवळा (ब्रम), असिता रंगरहित (अलीक), दासी, दुहित, असति, तगात, अमोक आणि तवस्तु इतर.
4. पौराणिक कथांनुसार पाताळात एका जागी नागलोक होतं जेथे मानवी स्वरूपात साप होते. असे म्हणतात की 7 प्रकाराच्या पातालपैकी एका महातळात नागलोक वसलेलं होतं, जेथे कश्यपच्या पत्नी कद्रू आणि क्रोधवश उत्पन्न झालेले अनेक डोक्यांचे नाग आणि सर्पांचा एक गट राहत होता. त्यात कहुक, तक्षक, कालिया आणि सुषेण आदि मुख्य सर्प होते.

5. नाग देवांच्या आईचे नाव कद्रू आणि वडिलांचे नाव कश्यप.
6. आई मनसा देवी ही नाग देवांची बहीण आहे.

7. महादेवाच्या गळ्यात वासुकी नावाचा नाग गुंडाळेला असतो.

8. भगवान विष्णू शेषनागच्या शैय्यावर झोपले असतात.

9. खांडववनात जेव्हा आग पेटली होती तेव्हा अश्वसेन नावाचा नाग वाचून गेला होता ज्याला अर्जुनाशी बदला घ्यायचा होता.

10. राजा परीक्षित यांना जेव्हा तक्षक नागाने दंश केले तेव्हा त्याच्या मृत्यूनंतर, त्याचा मुलगा जनमेजयने नागयज्ञ करून सर्व सर्पांचा वध केला, ज्यामध्ये वासुकी, तक्षक आणि कर्कोटक हे साप वाचले होते. इंद्राने वासुकी आणि तक्षकांचा बचाव केला, तर कर्कोटक उज्जैनमधील महाकालच्या आश्रयामध्ये राहून जिवंत राहिले.


यावर अधिक वाचा :

दैनिक राशिभविष्य

शिवलिंगाची पूर्ण परिक्रमा कधी करू नये, जाणून घ्या कारण काय ...

शिवलिंगाची पूर्ण परिक्रमा कधी करू नये, जाणून घ्या कारण काय आहे
भगवान शिव हे सर्वात प्रसन्न देवता मानले जातात. भोलेनाथाला प्रसन्न करण्यासाठी शिवभक्त ...

पितृ पक्ष : काय टाळावे जाणून घ्या

पितृ पक्ष : काय टाळावे जाणून घ्या
गृह कलह : श्राद्धात गृह कलह, स्त्रियांचा अपमान, संतानला कष्ट दिल्याने पितर नाराज ...

श्राध्द केले की कावळ्यासच का खाऊ घातले जाते.. या मागील ...

श्राध्द केले की कावळ्यासच का खाऊ घातले जाते.. या मागील शास्त्रीयदृष्ट्या हेतू
आपल्या संस्कृतीतील "ऋषि-मुनि" हे अत्यंत बुद्धिमान आणि सखोल "विद्वान"होते. माणसांच्या ...

आज लालबागच्या राजाचे विसर्जन, गणेश विसर्जनासाठी फक्त 10 ...

आज लालबागच्या राजाचे विसर्जन, गणेश विसर्जनासाठी फक्त 10 कार्यकर्त्यांना  परवानगी, बाप्पाच्या विसर्जनाचे नियम जाणून घ्या
आज अनंत चतुर्दशी म्हणजेच गणेश विसर्जन आहे. दहा दिवसांच्या पूजेनंतर आज गणेश भक्त अश्रूंनी ...

सुंदरकांडचे पठण एकाच वेळी पूर्ण करावे का?

सुंदरकांडचे पठण एकाच वेळी पूर्ण करावे का?
हनुमानजींना प्रसन्न करण्यासाठी सुंदरकांडचा पाठ सर्वात अचूक मानला जातो. तुलसीदासाच्या ...

रघुराम राजन : 'केंद्र सरकार महसुलातून मिळालेला पैसा ...

रघुराम राजन : 'केंद्र सरकार महसुलातून मिळालेला पैसा राज्यांना वाटत नाही'
केंद्र सरकार महसुलाच्या माध्यमातून मिळत असलेले पैसे योग्य प्रमाणात राज्य सरकारांना वाटप ...

प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये अनेक भारतीय

प्रभावशाली व्यक्तींमध्ये अनेक भारतीय
पीएम मोदींनी पुन्हा एकदा जगात एक जबरदस्त विजय मिळवला आहे. टाइम मासिकाने प्रसिद्ध केलेल्या ...

कोरोना लस : कोण-कोणते देश लहान मुलांचं लसीकरण करतायेत आणि ...

कोरोना लस : कोण-कोणते देश लहान मुलांचं लसीकरण करतायेत आणि का?
यूकेच्या मुख्य वैद्यकीय अधिकाऱ्यांच्या सल्ल्यानंतर, यूकेतील 12 ते 15 वर्षं वयोगटातील ...

राहुल गांधी: महात्मा गांधींप्रमाणे मोहन भागवतांचा ...

राहुल गांधी: महात्मा गांधींप्रमाणे मोहन भागवतांचा महिलांबरोबर कधी फोटो पाहिलाय?
काँग्रेसचे नेते राहुल गांधी यांनी भाजपा आणि रा. स्व. संघ हे 'महिला विरोधी' आणि 'हिंदू ...

कोकणासाठी 3 हजार 200 कोटींचा आपत्ती व्यवस्थापन कार्यक्रम

कोकणासाठी 3 हजार 200 कोटींचा आपत्ती व्यवस्थापन कार्यक्रम
कोकणामध्ये “कोकण आपत्ती व्यवस्थापन कार्यक्रम” राबविण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय आज झालेल्या ...