Health Tips: म्हातारपणी काही खबरदारी घेतल्यास म्हातारपणात तुमचे आरोग्य चांगले राहील.

Last Modified बुधवार, 25 मे 2022 (19:41 IST)
2011 च्या जनगणनेनुसार भारतात सुमारे 11 कोटी वृद्ध लोक आहेत. असा अंदाज आहे की 2050 पर्यंत देशातील सुमारे 20 टक्के लोकसंख्या वृद्ध असेल. कोरोना संसर्गाच्या काळात ज्येष्ठांनी स्वतःची काळजी घेणे गरजेचे आहे तसेच नातेवाईकांनीही वृद्धांच्या आरोग्याबाबत जागरुक राहणे गरजेचे आहे. वृद्धत्व ही वृद्धत्वाची एक सामान्य प्रक्रिया आहे, ज्यामध्ये आपल्या शरीरातील विविध अवयवांची कार्य करण्याची क्षमता हळूहळू कमी होत जाते. त्यामुळे हा आजार नसून या अवस्थेत मधुमेह, उच्च रक्तदाब असे आजार होतात आणि या आजारांमुळे इतर आजारांचा धोका वाढतो.

कोरोना संसर्गाने वृद्धांसमोर मोठे आव्हान उभे केले आहे. संसर्ग झाल्यास, गंभीर होण्याचा धोका इतर लोकांपेक्षा जास्त असतो. अशा परिस्थितीत त्यांना केवळ कोरोनाच नाही तर प्रत्येक प्रकारच्या संसर्गापासून स्वतःचे संरक्षण करावे लागेल. तारुण्यात शरीराचे सर्व अवयव अतिरिक्त काम करतात. अशा परिस्थितीत जेव्हा एखादा रोग होतो तेव्हा हे अतिरिक्त काम शरीराची प्रतिकारशक्ती असते. यामध्ये रोगप्रतिकारक शक्ती देखील समाविष्ट आहे जी रोगांशी लढा देते. वृद्धापकाळात हे अवयव अतिरिक्त काम करण्यास असमर्थ असतात. अशा परिस्थितीत जर काही संसर्ग झाला तर त्यांची प्रकृती लवकर बिघडू लागते.
वृद्धापकाळातील रोग आणि प्रतिबंध: स्मृतिभ्रंश :
हा आजार वृद्धापकाळात सामान्य आहे. यामध्ये मेंदूच्या कमकुवतपणामुळे ते नीट काम करू शकत नाही आणि विसरण्याची समस्या उद्भवते, जसे की अन्न खाल्ल्यानंतर विसरणे, अन्न खाल्ले आहे की नाही. परत परत तेच विचारत होतो. मार्ग विसरा नाव आणि चेहरा विसरला. दिवस आणि रात्रीचा फरक विसरणे इ. ही लक्षणे दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या, कारण योग्य काळजी घेऊन या कमतरता दूर केल्या जाऊ शकतात किंवा कमी केल्या जाऊ शकतात. या आजारांशी संबंधित आवश्यक खबरदारी देखील कुटुंबातील सदस्यांना समजावून सांगितली जाते जेणेकरुन गंभीर आजारी रुग्णांची योग्य काळजी घेता येईल.
पडण्याची समस्या: म्हातारपणात ही एक मोठी समस्या आहे, ज्यामुळे डोक्याला दुखापत होणे, डोक्याच्या आत रक्त येणे, नितंब किंवा इतर भाग फ्रॅक्चर होणे इ. बर्याच वृद्धांना एकाच चष्म्यातून वाचण्यासाठी आणि दूरपर्यंत पाहण्यासाठी लेन्स मिळतात. त्यामुळे चालताना पडण्याची समस्याही वाढू शकते. स्वतंत्र चालण्याचा चष्मा असणे शहाणपणाचे आहे. पडणे टाळण्यासाठी इतर महत्त्वाचे उपाय म्हणजे बाथरूममध्ये किंवा ओल्या जागी निसरडा पृष्ठभाग बनवणे, शौचालयातून उठण्याऐवजी भिंतीवर हँडल लावणे आणि घराला प्रकाशमान ठेवणे. पडताना डॉक्टरांचा सल्ला घेणे देखील आवश्यक आहे, कारण पडणे हे केवळ एक लक्षण आहे, ज्यासाठी कारण शोधणे आणि त्यातून मुक्त होणे आवश्यक आहे.
दृष्टी आणि श्रवण कमी होणे: मोतीबिंदू आणि डोळ्यांच्या इतर समस्या वयानुसार सुरू होतात. साखरेचे प्रमाण वाढल्याने दृष्टीही कमी होऊ शकते. त्याचप्रमाणे, कमी ऐकण्याची समस्या देखील आहे. त्यांच्यावर उपचार करणे शक्य आहे. या समस्यांमुळे वृद्ध लोक स्वतःला समाज आणि कुटुंबापासून दूर ठेवतात आणि त्यांना अनेक प्रकारचे मानसिक आजार होऊ शकतात.

मूत्रमार्गात संसर्ग: लघवी करताना जळजळ किंवा वेदना, ताप ही मूत्रमार्गाच्या संसर्गाची लक्षणे आहेत. सुमारे 30 टक्के वृद्धांमध्ये मूत्रमार्गाचा संसर्ग होऊ शकतो. प्रोस्टेट ग्रंथी वाढणे हे यामागचे एक प्रमुख कारण आहे. संपूर्ण लघवी न झाल्यामुळे संसर्ग होतो. लक्षणे दिसू लागताच तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन त्यांना या समस्येपासून वाचवता येते.
झोप न लागणे: ही वृद्धापकाळातील सामान्य समस्या आहे. साधारणपणे प्रौढ व्यक्तीला सात ते आठ तासांची झोप लागते. याचे मुख्य कारण म्हणजे वारंवार लघवी होणे, सांधे व स्नायू दुखणे, नीट श्वास घेता न येणे. कमी झोपेने स्मरणशक्ती कमी होऊन मानसिक समस्याही वाढतात. चांगल्या झोपेसाठी तणावमुक्त असणेही आवश्यक आहे. यासाठी योगा आणि ध्यान करा. झोपण्याच्या एक तास आधी स्क्रीनपासून काही अंतर घ्या.
अर्धांगवायू आणि हृदयविकाराचा झटका: वृद्धापकाळात या आजारांचा धोका वाढतो. मेंदू आणि हृदयाच्या रक्तवाहिन्या बंद झाल्यामुळे हे आजार होतात. हे तात्काळ उघडले तर रुग्णाचा मृत्यू किंवा अपंगत्व यापासून वाचू शकते. चेहऱ्यावर कोणताही परिणाम जसे की तोंडाची वक्रता, कोणत्याही अंगात कमकुवतपणा आणि बोलण्यात अडचण येणे ही पक्षाघाताची लक्षणे असू शकतात. मेंदूच्या किंवा हृदयाच्या रक्तवाहिन्या बंद झाल्यामुळे या अवयवांतील लाखो पेशी दर मिनिटाला मरायला लागतात.
COPD: याला क्रॉनिक ऑब्स्ट्रक्टिव्ह पल्मोनरी डिसीज म्हणतात. या आजारात वायू प्रदूषणाच्या सतत संपर्कात राहिल्याने श्वसनमार्ग अरुंद होतो. त्यामुळे श्वास घेणे कठीण होते. बरेच रुग्ण दमा आणि COPD मध्ये फरक करू शकत नाहीत. अशा लोकांनी धूळ आणि धूर टाळावा.

वृद्धांसाठी काही खास व्यायाम

नियमित व्यायाम हा वृद्धापकाळातील समस्या टाळण्याचा प्रमुख उपाय आहे. हे व्यायाम प्रामुख्याने चार भागात विभागले जाऊ शकतात.

हृदय व रक्तवाहिन्या मजबूत करण्यासाठी हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी प्रशिक्षण.

संतुलन प्रशिक्षण.

लवचिकता राखण्यासाठी विश्रांती प्रशिक्षण.

स्नायूंचा प्रतिकार वाढवण्यासाठी व्यायाम करा.

असे फिट रहा

योगाच्या विविध आसन आणि ध्यानासोबतच दररोज 10 हजार पावले चालल्याने चांगली कसरत होते. त्यामुळे म्हातारपणाची वाट न पाहता सुरुवातीपासूनच नियमित व्यायाम केला तर म्हातारपण खूप सुखावह ठरू शकते.


यावर अधिक वाचा :

डिशच्या रिचार्जसाठी घटस्फोट

डिशच्या रिचार्जसाठी घटस्फोट
नवरा-बायकोमध्ये कोणत्या ना कोणत्या कारणावरून भांडणं होतच असतात. काही वेळा हे वाद ...

धर्मवीर चित्रपटामुळे नात्याला तडा! उद्धव ठाकरे यांनी ...

धर्मवीर चित्रपटामुळे नात्याला तडा! उद्धव ठाकरे यांनी धर्मवीर चित्रपटाचा शेवट पाहणं का टाळलं होतं?
13 मे रोजी प्रदर्शित झालेल्या ‘धर्मवीर : मुकाम पोस्ट ठाणे’या मराठी चित्रपटाच्या ...

विधानसभेचे विशेष अधिवेशन 3 व 4 जुलै रोजी होणार

विधानसभेचे विशेष अधिवेशन 3 व 4 जुलै रोजी होणार
महाराष्ट्र विधानसभेचे दोन दिवसीय विशेष अधिवेशन रविवार, दिनांक 3 जुलै आणि सोमवार, दिनांक 4 ...

एकनाथ शिंदे आणि देवेंद्र फडणवीस यांना उद्धव ठाकरे यांनी ...

एकनाथ शिंदे आणि देवेंद्र फडणवीस यांना उद्धव ठाकरे यांनी दिल्या अशा शुभेच्छा
राज्याच्या मुख्यमंत्रीपदी एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्रीपदी देवेंद्र फडणवीस यांनी शपथ ...

सिडकोत तरुणीवर बलात्कार;गुन्हा दाखल

सिडकोत तरुणीवर बलात्कार;गुन्हा दाखल
नाशिक – सिडकोत तरुणीवर वेळोवेळी बलात्कार केल्याप्रकरणी अंबड पोलिस स्थानकात गुन्हा दाखल ...

Health: वज्रासनात बसल्याने पाय का बधीर होतात, जास्त वेळ या ...

Health: वज्रासनात बसल्याने पाय का बधीर होतात, जास्त वेळ या स्थितीत राहण्यासाठी करा हे उपाय
वज्रासन हे गुडघे टेकण्याची मुद्रा आहे, ज्याचे नाव वज्र या संस्कृत शब्दांवरून आले आहे, ...

"सारांश" || चिंतनीय, वाचनीय, लेखसंग्रह ||

वृत्तपत्र हा आपल्या जीवनाचा एक अविभाज्य भाग आहे. राज्य, देश प्रदेश, जग, यातल्या घडामोडी ...

Breast Tightening सैल स्तन शेप मध्ये येतील, हे योगा करा, ...

Breast Tightening सैल स्तन शेप मध्ये येतील, हे योगा करा, प्रभाव दिसून येईल
सुरकुत्याप्रमाणेच सैल आणि वाकणारे स्तन देखील प्रत्येक स्त्रीच्या शरीरात होणाऱ्या नैसर्गिक ...

Thyroid and Weight थायरॉईडमध्ये वाढते वजन कमी करा, आहारात ...

Thyroid and Weight थायरॉईडमध्ये वाढते वजन कमी करा, आहारात काय सामील करावे काय नाही जाणून घ्या
हायपोथायरॉईडीझमवर उपचार न केल्यास वजन कमी करणे कठीण होऊ शकते, कारण थायरॉईड चयापचय ...

Only 1 exercise for weight loss घरात उभ्या-उभ्या करा 1 ...

Only 1 exercise for weight loss घरात उभ्या-उभ्या करा 1 एक्‍सरसाइज, वजन कमी होईल
काहीवेळा तुम्ही ऑफिसमध्ये, हॉटेलमध्ये किंवा इतर कोठेही अडकता तुम्ही बाहेर पडू शकत नाही ...