योग दिन: डायबिटीज रुग्णांसाठी 5 सोपे व्यायाम

Last Modified गुरूवार, 17 जून 2021 (14:37 IST)
मधुमेह एक आजार आहे. याला डायबिटीज आणि शुगर देखील म्हणतात. एका अंदाजानुसार जगातील 42 कोटींपेक्षा जास्त लोक या आजाराचे बळी आहेत. हा रोग अनियमित जीवनशैली आणि अत्यधिक स्वरूपात बाहेर खाण्यामुळे देखील होतो. हे जास्त काळजी किंवा निद्रानाशमुळे देखील होऊ शकते. मधुमेह असलेल्या लोकांना हृदयविकाराचा धोका देखील असतो. चला योगाद्वारे हे कसे नियंत्रित करावे ते जाणून घेऊया.
1. पद्मासनात बसून, उजव्या हाताची तळवे प्रथम नाभीवर आणि डाव्या हाताच्या तळव्याला उजव्या हातावर ठेवा. मग श्वास बाहेर टाकताना पुढे वाकून हनुवटी जमिनीवर ठेवा. आपले डोळे समोर ठेवा. श्वास घ्या आणि परत या. हे 4-5 वेळा करा. किंवा आपण खालील मुद्रा करू शकता.

2. पद्मासनात बसून दोन्ही हात पाठीमागे घ्या आणि डाव्या हाताची मनगट उजव्या हाताने धरून घ्या. नंतर श्वास बाहेर टाकताना हनुवटीला जमिनीवर स्पर्श करा. या दरम्यान, डोळे समोर ठेवा. हनुवटी जमिनीला स्पर्श करत नसेल तर शक्य तितक्या पुढे वाकून घ्या.
कुर्मासन :
पहिली पद्धत: सर्वप्रथम वज्रासनात बसा. मग आपल्या कोपर नाभीच्या दोन्ही बाजूला ठेवून तळहात एकत्र करुन सरळ वरच्या बाजूस न्या. यानंतर, श्वास बाहेर टाकताना, समोर वाकून घ्या आणि हनुवटी जमिनी ठेवा. या दरम्यान दृष्टी समोर ठेवा आणि तळहात हनुवटी किंवा गालाला स्पर्श करा. या स्थितीत काही काळ राहिल्यानंतर, इनहेलिंग करताना परत या. ही आसन इतर अनेक प्रकारे केली जाते, परंतु हा सर्वात सोपा मार्ग आहे.
दुसरी पद्धतः सर्वप्रथम, दंडसानाच्या स्थितीत बसा. मग दोन्ही गुडघे किंचित उभे करा आणि कंबरवर वाकून, दोन्ही हात गुडघ्याखाली ठेवून, त्यांना मागील दिशेने करा. या स्थितीत, हातांच्या भुजा गुडघ्यांना स्पर्श करतील आणि तळवे मागे जमिनीवर राहतील. यानंतर हळूहळू हनुवटी जमिनीवर ठेवा. ही स्थिती कुरमासनाची आहे. सोयीनुसार काही काळ राहिल्यानंतर परत या.

3. मंडूकासन : सर्वप्रथम दंडसानामध्ये बसताना वज्रासनात बसून नंतर दोन्ही हातांच्या मुठ्या बंद करा. मुठ बंद करताना बोटांनी अंगठा आत दाबा. मग दोन्ही मुठी नाभीच्या दोन्ही बाजूला ठेवा, श्वास बाहेर टाकताना हनुवटी समोर वाकताना जमिनीवर ठेवा. या स्थितीत काही काळ राहिल्यानंतर पुन्हा वज्रासनात परत या.
4. पवनमुक्तासन: पाठीवर पडून केलं जाणारं आसान. प्रथम शवासन स्थितीत झोपा. मग दोन्ही पाय एकमेकांच्या जवळ आणा. आता हात कंबरेला चिकटून घ्या. मग गुडघे वाकवून तळपाय जमिनीवर टेकून घ्या. यानंतर हळू हळू दोन्ही बाजूने गुडघे छातीजवळ न्या. हातांची कात्री बनवत गुडघे धरा. नंतर श्वास बाहेर टाकताना, डोके जमिनीच्या वर उंच करा आणि गुडघ्यांना हनुवटी लावण्याचा प्रयत्न करा. सोयीनुसार हाताच्या कात्रीने छातीच्या दिशेने गुडघे दाबा.
सुमारे 10 ते 30 सेकंदांपर्यंत श्वास रोखून ठेवा, या स्थितीत रहा आणि पुन्हा परत येण्यासाठी प्रथम डोके जमिनीवर ठेवा. मग हातांची कात्री उघडा, हात जमिनीवर ठेवा, त्यानंतर पाय जमिनीवर ठेवून पुन्हा शवासन स्थितीत परत या. हे 2-4 वेळा करा. हे आसन प्रथम एका पायाने केले जाते, त्याच प्रकारे दुसर्‍या पायाने केले जाते. शेवटी हा व्यायाम दोन्ही पायांनी एकाच वेळी केला जातो. त्याने एक चक्र पूर्ण केले. अशा प्रकारे 3 ते 4 सायकल करता येतात परंतु बहुतेक हा व्यायाम दोन्ही पायांनी करतात.
5. उत्तानपादासन : आपल्या पाठीवर जमिनीवर झोपा. दोन्ही हात मांड्यांसह जमिनीवर स्पर्श करु द्या. दोन्ही पायांची गुडघे, पायाची बोटं, अंगठा जवळ ठेवा आणि पाय ताणून ठेवा. आता, श्वास घेताना दोन्ही पाय जोडून हळूहळू जमिनीच्या सुमारे दीड फूट उंच करा, म्हणजेच सुमारे 45 डिग्री कोन तयार होईपर्यंत त्यास उंच ठेवा. नंतर जोपर्यंत आपण सहज श्वास रोखू शकता तोपर्यंत पाय वर ठेवा. मग हळूहळू श्वास बाहेर टाकताना पाय खाली आणा आणि त्यांना हळू हळू जमिनीवर ठेवा आणि शरीर सैल सोडून शवासन करा.
टीपः सर्व आसने आपल्या क्षमतेनुसार 1 ते 2 मिनिटे केली पाहिजेत आणि फक्त 3 ते 5 वेळा पुनरावृत्ती करावी.

फायदेः वरील सर्व मुद्रा स्वादुपिंड सक्रिय करून मधुमेह कमी करण्यास फायदेशीर आहेत. कारण त्याचा सराव हा पोटासाठी चांगला व्यायाम आहे. जठराची सूज प्रज्वलित होते आणि गॅस, अपचन आणि बद्धकोष्ठता यासारख्या पोटाच्या आजारांचा देखील नाश होतो.

विशेष टीप: 16 तास उपोषण: आपण रात्री जेवणानंतर 16 तास उपवास केला तर आपल्या मधुमेहावर नियंत्रण असेल. सकाळी चहा, दूध किंवा इतर कोणतेही पदार्थ घेऊ नका. फक्त गरम पाणी, ग्रीन टी किंवा नारळ पाणी प्या.


यावर अधिक वाचा :

बॉयफ्रेंडसाठी मुजफ्फरपूरमध्ये 'दंगल', मुलींनी एकमेकांचे केस ...

बॉयफ्रेंडसाठी मुजफ्फरपूरमध्ये 'दंगल', मुलींनी एकमेकांचे केस ओढले
मुजफ्फरपूर: मुलींच्या अफेअरमध्ये तुम्ही मुलांमध्ये अनेकदा मारहाण करताना पाहिले असेल. आता ...

भारतीय सैन्याच्या अपघात: 2 मृत्यू

भारतीय सैन्याच्या अपघात: 2 मृत्यू
जम्मू-काश्मीरच्या पाटणी टॉप भागात एक मोठा अपघात झाला आहे.नागाच्या मंदिराजवळ शिवगडच्या ...

सोनू सूद : इन्कम टॅक्सचे छापे, राज्यसभेची ऑफर आणि बदललेली ...

सोनू सूद : इन्कम टॅक्सचे छापे, राज्यसभेची ऑफर आणि बदललेली शिवसेना
बॉलीवूड अभिनेता सोनू सूदवर इनकम टॅक्स विभागाने 20 कोटींपेक्षा जास्त रूपयांची करचुकवेगिरी ...

कोविशील्ड लस मंजूर, ज्या लोकांनी दोन्ही डोस घेतले आहेत ते ...

कोविशील्ड लस मंजूर, ज्या लोकांनी दोन्ही डोस घेतले आहेत ते USला जाऊ शकतील
कोरोनाव्हायरस विरुद्ध पूर्णपणे लसीकरण झालेल्या सर्व हवाई प्रवाशांसाठी अमेरिका ...

सोयाबीनच्या किमतीत मोठी घसरण, शेतकरी चिंतेत

सोयाबीनच्या किमतीत मोठी घसरण, शेतकरी चिंतेत
महाराष्ट्रातील सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांची समस्या कमी होण्याचे नाव घेत नाही आहे. काही ...

कुपोषण म्हणजे काय? लक्षणे कोणती? उपचार काय?

कुपोषण म्हणजे काय? लक्षणे कोणती? उपचार काय?
बालपणातील कुपोषणावर कधीकधी आपल्या मुलाला उर्जा आणि प्रथिनांचे प्रमाण वाढवण्यासाठी ...

Milk Peda दिवाळीत मायक्रोवेव्हमध्ये तयार करा मिल्क पेडा

Milk Peda दिवाळीत मायक्रोवेव्हमध्ये तयार करा मिल्क पेडा
मायक्रोवेव्ह सेफ बाऊलमध्ये कंडेंस मिल्क, मिल्क पावडर आणि तुप मिसळून ठेवून द्या. आता ...

दिवाळी निबंध Diwali Essay

दिवाळी निबंध Diwali Essay
दिवाळी हा हिंदू लोकांचा मोठा आवडीचा आणि महत्त्वाचा सण आहे. तसे तर आपल्या हिंदू धर्मात ...

ग्लोइंग त्वचेसाठी Strawberry Wash, या प्रकारे घरी तयार करा

ग्लोइंग त्वचेसाठी Strawberry Wash, या प्रकारे घरी तयार करा
प्रत्येक स्त्रीला आपली त्वचा चमकदार आणि सुंदर बनवायची असते. यासाठी ती खूप महाग उत्पादने ...

एमपीएससी परीक्षेसाठी अर्ज करण्यास या तारखेच्या ...

एमपीएससी परीक्षेसाठी अर्ज करण्यास या तारखेच्या ऑक्टोबरपर्यंत मुदतवाढ
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगा (एमपीएससी ) नं राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२१ ची जाहिरात प्रसिद्ध ...